شماره تماس: 09387894096 

طرح مثلث سازی - تزیسمی

طرح مثلث سازی

طرح مثلث‌سازی (Triangulation design) یک استراتژی پژوهش آمیخته همزمان است که از روش‌های کیفی و کمی برای مطالعه یک پدیده استفاده می‌کند. در علوم اجتماعی از این روش برای بکارگیری و ترکیب روش‌های کیفی و کمی جهت مطالعه پیرامون یک پدیده واحد به صورت همزمان استفاده می‌شود.

مطالعه کنید: پیاز پژوهش

به‌طور کلی طرح‌های پژوهشی همزمان (Concurent) یا با رویکرد مثلثی یا با رویکرد جاسازی‌شده (آشیانه‌ای) انجام می‌شوند. استفاده از این شیوه پژوهشی به نسبت مرسوم‌تر است البته در ایران بیشتر پژوهشگران از طرح پژوهش اکتشافی سود می‌برند. نظر به اهمیت موضوع در این مقاله کوشش می‌شود تا اصول و مفاهیم مثلث‌سازی در طرح پژوهش بحث و بررسی شود.

مطالعه کنید: مدل پارادایمی

طرح مثلث سازی چیست؟

معنای لغوی مثلث سازی، فرآیند کاربرد علم مثلث ‌ساز، در تعیین نقطه یا محلی نامعلوم با استفاده از مکان و موقعیت دو نقطه ثابت با فاصله مشخص از همدیگر است. اساس کار مثلث ‌سازی، استفاده از دو نقطه معلوم به منظور تعیین مکان یک نقطه سوم است که یک این نقطه سوم، یک نقطه نامعلوم است از طریق تشکیل یک مثلث اتفاق می افتد.

مطالعه کنید: تحلیل کیفی

مفهوم مثلث سازی در روش تحقیق

مثلث سازی اصطلاحی است که از نقشه برداری به عاریت گرفته شده است، جایی که به مجموعه ای از یاتاقان های قطب نما (معمولاً سه، بنابراین مثلث) به منظور مشخص کردن مکان روی نقشه اشاره دارد. در تحقیقات، تعداد ثابتی از مجموعه داده‌ها وجود ندارد که نیاز به مقایسه داشته باشند، اگرچه در بسیاری از موارد، محققان از دو مجموعه داده اصلی استفاده می‌کنند. مجموعه داده ها برای همگرایی، مکمل بودن و واگرایی مقایسه می شوند. اگر نتایج به نتایج یکسانی منجر شود، روش ها به اعتبار سنجی یکدیگر کمک می کنند. برخی از محققان همچنین از مثلث بندی برای تأیید نتایج با مقایسه نتایج ناظران مختلف یک پدیده استفاده می کنند. به عبارت دیگر، نوعی بررسی متقابل است.

مطالعه کنید: آینده پژوهی

استفاده از چندین منبع داده یا چند روش برای تجزیه و تحلیل داده‌ها برای افزایش اعتبار یک مطالعه‌ی تحقیقاتی را مثلث‌سازی (تثلیث) گویند. مثلث سازی ازلحاظ مفهومی به‌معنای استفاده از چندمنبع یا روش (حداقل ۳ منبع) به‌منظور حصول نتیجه‌ای دقیق‌تر و معتبرتر است.اصطلاح مثلث‌سازی از علم هندسه گرفته شده است. جایی که با دانستن مختصات دقیق دو نقطه می‌توانید فاصله بین دو نقطه را محاسبه کنید.

مطالعه کنید: نمونه گیری تصادفی ساده

در پژوهش علوم اجتماعی تثلیث به این معنی نیست که شما دقیقا به دو روش متفاوت نیاز دارید، بلکه داده‌ها و روش‌ها رو با هم ترکیب می‌کنید تا به درک جامعی از پدیده برسید. اعتبار داده‌ها با همگرایی اطلاعات از منابع مختلف بررسی شود و همچنین دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرهای متفاوت، موضوعی رو روشن کند.
. تحقیق کیفی: شما با گروه های مختلف ذینفعان مانند والدین، معلمان و فرزندان مصاحبه های عمیق انجام می دهید.
. تحقیق کمی: شما یک آزمایش ردیابی چشم را اجرا می کنید و سه محقق را در تجزیه و تحلیل داده ها مشارکت می دهید.
. تحقیق با روش های ترکیبی: شما یک نظرسنجی کمی انجام می دهید و سپس چند مصاحبه ساختاریافته (کیفی) انجام می دهید.

مطالعه کنید: چارچوب نظری پژوهش

انواع مثلث‌سازی

مثلث‌سازی داده ها
استفاده از داده ها از زمان ها، فضاها و افراد مختلف. در این رویکرد کوشش می‌شود تا داده‌ها از منابع مختلفی کسب شود. یرای نمونه فرض کنید می‌خواهید در مورد یک پدیده سازمانی یک پژوهش کیفی انجام دهید. برای این منظور برای انجام مصاحبه‌های تخصصی می‌توانید از سه دسته از خبرگان استفاده کنید: خبرگان نظری (اساتید دانشگاه)، مدیران سازمان مورد مطالعه و مدیران شرکت‌های رقیب. این روش بهترین برداشت از مثلثی کردن است که به غنای داده‌ها کمک بسیاری می‌کند.مثلث سازی محقق: مشارکت چندین محقق در جمع آوری یا تجزیه و تحلیل داده ها

مطالعه کنید: روش ویلیام رومی

مثلث‌سازی تئوری
استفاده از دیدگاه های نظری متفاوت در تحقیق. مثلث سازی تئوری استفاده از چندین نظریه یا فرضیه هنگام بررسی یک موقعیت یا پدیده است. ایده این است که به یک موقعیت/پدیده از دیدگاه‌های مختلف، از دریچه‌های مختلف، با در نظر گرفتن پرسش‌های متفاوت نگاه کنیم.

مطالعه کنید: متغیر مستقل چیست

مثلث سازی روش شناختی
استفاده از روش شناسی های مختلف برای نزدیک شدن به یک موضوع. در این رویکرد کوشش می‌شود که از دست کم سه روش برای تحلیل داده‌های پژوهش استفاده کرد. استفاده همزمان از مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه و پرسشنامه نیز یکی دیگر از مثال‌های تثلیث برای گردآوری داده‌ها می‌باشد. البته این روش‌ها در امتداد هم هستند و به صورت همزمان برای یک منظور استفاده نمی‌شوند.

مطالعه کنید: فلسفه تحقیق

انواع آزمون ‌های مثلث ‌سازی

1. میان روشی: در این نوع روش مثلث سازی زمانی که محقق نیاز به همگرایی و یا همسویی داشته باشد، می ‌تواند از دو روش مجزا برای اینکه بتواند اعتبار تحقیق خودش را افزایش دهد، استفاده کند. پس در این روش، مثلث سازی زمانی استفاده می شود که برای همگرایی یک موضوع، دو یا بیش از دو روش مجزا لازم باشد. بطور مثال تصور نماید که می خواهیم یک مدیر بازاریابی را استخدام نماییم.

مطالعه کنید: مهارت های تحلیلی

اگر با مدیر مصاحبه کنید، رفتارهایش در محیط را تماشا نماید و سوابق اجرای این مدیر را کنترل کنید، در واقع شما از تکنیک میان روشی استفاده کرده اید. این نوع جمع آوری اطلاعات، روشهای چندگانه و مستقل استفاده می کند که محقق متوجه شود که آیا تمامی این روشهای مستقل و چندگانه که استفاده شده به نتایج یکسانی می رسد یا نمی رسد؟

مطالعه کنید: نمونه گیری احتمالی و غیر احتمالی

2. داخل روشی (در محدوده روش): در این روش از تکنیک‌ های متعدد در داخل یک روش معین برای جمع آوری و تفسیر داده‌ ها استفاده می‌ شود. در این نوع مثلث سازی، بطور مثال برای روشهای کمی مثل پژوهش های نطر سنجی می توانید مقیاسهای مختلف یا شاخصهای متمرکز بر همان ساختار یا سازه را استفاده نماید. در واقع محقق در این مثال از تمامی روش های کمی داخلی استفاده می کند تا متوجه شود آیا به نتایج یکسان می رسد یا خیر؟

مطالعه کنید: تحلیل محتوای کمی

طرح مثلث‌سازی

دلاور و کوشکی (۱۳۹۶ : ۱۱۹) طرح مثلث‌سازی را یکی از چهار گونه اصلی پژوهش آمیخته معرفی کرده‌اند [البته ۶ طرح یا استراتژی پژوهشی داریم]. از دیدگاه آنها رایج‌ترین روش برای پژوهش‌های ترکیبی استفاده از این نوع طرح است. هدف این طرح بدست آوردن داده‌های گوناگون اما مکمل پیرامون موضوعی یکسان است تا به بهترین شکل، مسائل و نقائص پژوهشی مرتفع شود. در ساده‌ترین بیان، این روش زمانی استفاده می‌شود که پژوهشگر بخواهد یافته‌های کمی را با دستاوردهای کیفی مقایسه یا تایید کند یا گسترش دهد.

مطالعه کنید: پایایی تحقیقات کیفی

چهار گونه طرح مثلث‌سازی عبارتند از:
مدل همگرایی (Convergence)
مدل تبدیلی (Transformation)
مدل تاییدپذیری (Validating)
مدل چندمرحله‌ای (Multistage)

مطالعه کنید: روش تفهمی وبر

در طرح یک مرحله‌ای، پژوهشگر روش‌های کمی و کیفی را همزمان و در یک بازه زمانی مشخص با شدت اثر برابر اجرا می‌کند. به همین دلیل گاهی از آن با نام طرح مثلث‌سازی متقارن یاد می‌شود. در این رویکرد پژوهشگران می‌کوشند تا داده‌ها را به دو روش کمی و کیفی گردآوری و تحلیل کنند. سپس یافته‌ها را به صورتی یکپارچه تفسیر کنند. مدل‌های همگرایی و تبدیلی از نظر یکپارچه‌سازی داده‌ها (در جریان تحلیل و تفسیر) متفاوت هستند. مدل‌های تاییدی برای افزایش یافته‌های پژوهش استفاده می‌شود و مدل چندمرحله‌ای برای بررسی مراحل گوناگون تحلیل داده‌ها بکار می‌رود.

مطالعه کنید: تحلیل مضمون

انواع مثلث‌سازی در روش پژوهش

شیوه‌های مختلفی برای این منظور وجود دارد که عمده‌ترین آنها عبارتند از:
مثلث‌سازی منابع داده‌ها
در این رویکرد کوشش می‌شود تا داده‌ها از منابع مختلفی کسب شود. یرای نمونه فرض کنید می‌خواهید در مورد یک پدیده سازمانی یک پژوهش کیفی انجام دهید. برای این منظور برای انجام مصاحبه‌های تخصصی می‌توانید از سه دسته از خبرگان استفاده کنید: خبرگان نظری (اساتید دانشگاه)، مدیران سازمان مورد مطالعه و مدیران شرکت‌های رقیب. این روش بهترین برداشت از مثلثی کردن است که به غنای داده‌ها کمک بسیاری می‌کند.

مطالعه کنید: اهمیت و ضرورت پژوهش

مثلث‌سازی روش گردآوری داده‌ها
استفاده همزمان از مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه و پرسشنامه نیز یکی دیگر از مثال‌های تثلیث برای گردآوری داده‌ها می‌باشد. البته این روش‌ها در امتداد هم هستند و به صورت همزمان برای یک منظور استفاده نمی‌شوند.

مطالعه کنید: جنبه نوآوری پژوهش

مثلث‌سازی روش تحلیل
در این رویکرد کوشش می‌شود که از دست کم سه روش برای تحلیل داده‌های پژوهش استفاده کرد. اگر این سه روش در امتداد هم باشند ایرادی ندارد. برای مثال فرض کنید با روش کیفی، مقوله‌ها را شناسایی کنید، با روش دلفی آنها را غربال کنید و با یک روش کمی آنها را رتبه‌بندی کنید، صحیح است. اما فرض کنید یک مجموعه داده را به سه روش ویکور، تاپسیس و واسپاس رتبه‌بندی کنید از نظر من اشتباه است. همینطور اگر داده‌های یک مصاحبه را با سه روش تحلیل محتوا، تحلیل مضمون و گرانددتئوری کدگذاری کنید بازهم از نظر من اشتباه است.

مطالعه کنید: طوفان مغزی

نتیجه گیری

مثلث‌سازی یکی از انواع ۶گانه استراتژی‌های پژوهشی است که در زمره طرح‌های همزمان قرار دارد. برای مطالعات علوم انسانی استفاده از شیوه‌های ترکیبی مناسب است و بکارگیری این شیوه‌ها می‌تواند متوالی یا همزنان باشد. در انجام این کار ممکن است از داده‌های کمی و کیفی به صورت همزمان استفاده شود. تثلیث را می‌توان با توجه به زمان انجام داد. در این صورت اعتبار همزمان (پایایی در بازه زمانی) حاصل خواهد شد.

مطالعه کنید: سیستم های نرم

همچنین می‌توان تثلیث را با توجه به سطوح مشترک (فرد، گروه، سازمان و غیره) انجام داد. حتی می‌توان از «مثلث‌سازی نظری» استفاده کرد و مثلثی کردن را با استفاده از بیش از یک مشاهده‌گر انجام داد که آنرا «مثلث‌سازی پژوهشگر» می‌نامند. در تثلیث روش‌شناختی نیز یک روش یکسان را در دو موقعیت مختلف استفاده می‌کند یا دو روش متفاوت درباره یک موضوع مطالعه را بکار می‌گیرد. در نهایت مثلث‌سازی مبتنی بر مکان کوشش می‌کند تا محدودیت‌های مطالعه پیرامون یک فرهنگ یا خرده‌فرهنگ را برطرف کند.

انجام پایان نامه

به منظور داشتن رسالت علمی سعی کردم همیشه با دانشجویان طوری رفیق باشم که کم و کاستی های علمی خودشان را با من در میان بگذراند. در اینجا نیز سعی خوهم کرد به عنوان یک مشاور در انجام پایان نامه در کنارشان باشم. انجام مقاله و انجام پایان نامه در دوره دکتری و ارشد در رشته مدیریت و سایر رشته ها مهم است و دانشجویان را با مشکلات زیادی روبرو می کنند. سعی شده است در اینجا آموزش هایی در این زمینه و مشاوره در زمینه پایان نامه نویسی، مقاله نویسی انجام شود.

تزیسمی موسسه انجام پایان نامه