10 نوع متغیر در تحقیق و آمار

10 نوع متغیر در تحقیق و آمار

10 نوع متغیر در تحقیق و آمار ، محققان و آماردانان از متغیرها برای توصیف و اندازه گیری موارد، مکان ها، افراد یا ایده هایی که در حال مطالعه هستند استفاده می کنند. انواع مختلفی از متغیرها وجود دارد و شما باید هنگام طراحی مطالعات، انتخاب آزمون ها و تفسیر نتایج، متغیر مناسب را برای اندازه گیری انتخاب کنید. درک قوی از متغیرها می تواند به تحلیل ها و نتایج آماری دقیق تری منجر شود.

در این مقاله به چیستی متغیر، 10 نوع متغیر به همراه نمونه‌هایی از هر کدام و سوالات متداول در مورد متغیرها، طراحی آزمایشی و نحوه طراحی مطالعه می‌پردازیم.

10 نوع متغیر در تحقیق و آمار
10 نوع متغیر در تحقیق و آمار – تزیسمی

فهرست مطالب

متغیر چیست؟- 10 نوع متغیر در تحقیق و آمار

متغیر هر نوع صفت یا مشخصه ای است که در آمار و تحقیق سعی در اندازه گیری، دستکاری و کنترل آن دارید. همه مطالعات یک متغیر را تجزیه و تحلیل می کنند که می تواند یک شخص، مکان، چیز یا ایده را توصیف کند. مقدار یک متغیر می تواند بین گروه ها یا در طول زمان تغییر کند.

به عنوان مثال، اگر متغیر در آزمایش رنگ چشم یک فرد باشد، مقدار آن می تواند از فردی به فرد دیگر از قهوه ای به آبی تا سبز تغییر کند.

10 نوع متغیر

معمولاً می‌توانید با پرسیدن دو سؤال، نوع متغیری را که با آن کار می‌کنید شناسایی کنید: «متغیر شامل چه نوع داده‌هایی است؟» و “متغیر چه بخشی از آزمایش را نشان می دهد؟”

محققین متغیرها را در دسته های مختلفی سازماندهی می کنند که رایج ترین آنها عبارتند از:

1. متغیرهای مستقل
2. متغیرهای وابسته
3. متغیرهای کمی
4. متغیرهای کیفی
5. متغیرهای درگیر
6. تعدیل متغیرها
7. متغیرهای خارجی
8. متغیرهای مخدوش کننده
9. متغیرهای کنترل
10. متغیرهای ترکیبی

متغیرهای مستقل در مقابل متغیرهای وابسته- 10 نوع متغیر در تحقیق و آمار

متغیرهای مستقل

تعریف: متغیری که به تنهایی می ایستد و توسط سایر متغیرها یا فاکتورهای اندازه گیری شده تغییر نمی کند.

به عنوان مثال سن: متغیرهای دیگری مانند محل زندگی یک فرد، آنچه می خورند یا میزان ورزش کردن، سن او را تغییر نمی دهند.

متغیرهای وابسته

تعریف: متغیری که به عوامل دیگری که اندازه گیری می شوند متکی است و می توان آن را تغییر داد

به عنوان مثال سن: نمره ای که کسی در امتحان می گیرد به عواملی مانند میزان خواب و مدت زمان مطالعه بستگی دارد.

در مطالعات، محققان اغلب سعی می کنند دریابند که آیا یک متغیر مستقل باعث تغییر سایر متغیرها می شود و به چه طریقی. هنگام تجزیه و تحلیل روابط بین اشیاء مطالعه، محققان اغلب سعی می کنند تعیین کنند که چه چیزی باعث تغییر متغیر وابسته و چگونه می شود. متغیرهای مستقل می توانند بر متغیرهای وابسته تأثیر بگذارند، اما متغیرهای وابسته نمی توانند بر متغیرهای مستقل تأثیر بگذارند.

متغیرهای کمی در مقابل متغیرهای کیفی- 10 نوع متغیر در تحقیق و آمار

متغیرهای کمی

تعریف: هر مجموعه داده ای که شامل اعداد یا مقادیر باشد

به عنوان مثال: ارتفاع، فاصله یا تعداد موارد

انواع: گسسته و پیوسته

متغیرهای کیفی

تعریف: مقادیر یا گروه بندی های غیر عددی

به عنوان مثال: رنگ چشم یا نژاد سگ

انواع: دودویی، اسمی و ترتیبی

محققان می‌توانند متغیرهای کمی را به دو دسته دیگر دسته‌بندی کنند:

. گسسته: هر متغیر عددی که می توانید واقع بینانه بشمارید، مانند سکه های موجود در کیف پول یا پول حساب پس انداز خود.
. Continuous: متغیرهای عددی که هرگز نمی توانید شمارش آنها را تمام کنید، مانند زمان.

محققان می‌توانند متغیرهای کیفی یا طبقه‌بندی را به سه نوع دسته‌بندی کنند:

. باینری: متغیرهایی که فقط دو دسته دارند، مانند نر یا ماده، قرمز یا آبی.
. اسمی: متغیرهایی که می توانید در بیش از دو دسته سازماندهی کنید که از ترتیب خاصی پیروی نمی کنند. به عنوان مثال، انواع مسکن را در نظر بگیرید: خانه تک خانواده، کاندومینیوم، خانه کوچک.
. ترتیبی: متغیرهایی را که می توانید در بیش از دو دسته سازماندهی کنید که از ترتیب خاصی پیروی می کنند. برای مثال سطح رضایت را در نظر بگیرید: ناراضی، خنثی، راضی.

متغیرهای مداخله گر در مقابل تعدیل کننده- 10 نوع متغیر در تحقیق و آمار

متغیرهای درگیر

تعریف: یک متغیر نظری که برای توضیح علت یا ارتباط بین سایر متغیرهای مطالعه استفاده می شود

مثال: دسترسی به مراقبت های بهداشتی: اگر ثروت متغیر مستقل، و طول عمر طولانی یک متغیر وابسته باشد، یک محقق ممکن است فرض کند که دسترسی به مراقبت های بهداشتی با کیفیت متغیر مداخله ای است که ثروت و طول عمر را به هم مرتبط می کند.

تعدیل متغیرها

تعریف: رابطه بین متغیرهای وابسته و مستقل را با تقویت یا تضعیف اثر متغیر مداخله ای تغییر می دهد.

مثال: سن: اگر مطالعه ای به رابطه بین وضعیت اقتصادی (متغیر مستقل) و دفعات معاینه فیزیکی افراد از پزشک (متغیر وابسته) توجه کند، سن یک متغیر تعدیل کننده است. این رابطه ممکن است در افراد جوان‌تر ضعیف‌تر و در افراد مسن‌تر قوی‌تر باشد.

یک متغیر مداخله گر که به عنوان میانجی یا متغیر میانجی نیز شناخته می شود، فرآیندی را توضیح می دهد که از طریق آن دو متغیر به هم مرتبط می شوند، در حالی که یک متغیر تعدیل کننده یا تعدیل کننده بر قدرت و جهت آن رابطه تأثیر می گذارد.

متغیرهای خارجی در مقابل متغیرهای مخدوش کننده

متغیرهای خارجی

تعریف: متغیرهای اضافی که محقق برای آنها در نظر نگرفته است، می توانند اثرات متغیر دیگری را پنهان کرده و همبستگی های نادرست را نشان دهند.

مثال: در مطالعه ای در مورد اینکه آیا یک ژانر خاص از فیلم بر میزان آب نبات خوردن بچه ها تأثیر می گذارد یا خیر، آزمایش هایی در ساعت 9 صبح، ظهر و 3 بعد از ظهر برگزار می شود. زمان می‌تواند یک متغیر گیج‌کننده باشد، زیرا گروهی که در مطالعه ظهر هستند ممکن است گرسنه‌تر باشند و در نتیجه آب نبات بیشتری بخورند، زیرا زمان ناهار معمولاً ظهر است.

متغیر مخدوش کننده نوعی متغیر خارجی است که با هر دو متغیر مستقل و وابسته مرتبط است.

. متغیر خارجی هر چیزی است که بتواند بر متغیر وابسته تأثیر بگذارد. این متغیرهای ناخواسته می توانند ناخواسته نتایج یک مطالعه یا نحوه تفسیر یک محقق آن نتایج را تغییر دهند.
. یک متغیر مداخله گر بر متغیر وابسته تأثیر می گذارد و همچنین با متغیر مستقل همبستگی دارد یا به طور علّی بر متغیر مستقل تأثیر می گذارد. متغیرهای مخدوش کننده می توانند نتایج آزمایش شما را با جانبداری کردن آنها یا پیشنهاد رابطه بین متغیرها در حالی که وجود ندارد، باطل کنند.

10 نوع متغیر در تحقیق و آمار
10 نوع متغیر در تحقیق و آمار – تزیسمی

انواع دیگر متغیرها

متغیرهای کنترل

تعریف: ویژگی هایی که ثابت هستند و در طول مطالعه تغییر نمی کنند

مثال: در یک آزمایش در مورد رشد گیاه، متغیرهای کنترل ممکن است شامل مقدار کود و آبی باشد که هر گیاه دریافت می کند. این مقادیر همیشه یکسان است تا روی رشد گیاهان تاثیری نداشته باشد.

متغیرهای ترکیبی

تعریف: دو یا چند متغیر با هم ترکیب می شوند تا متغیر پیچیده تری بسازند

مثال: سلامت کلی نمونه‌ای از یک متغیر ترکیبی است اگر محققی از متغیرهای دیگری مانند ژنتیک، مراقبت‌های پزشکی، تحصیلات، کیفیت محیط و رفتارهای انتخابی برای تعیین سلامت کلی در یک آزمایش استفاده کند.

متغیرهای کنترلی یا کنترلی تأثیری بر سایر متغیرها ندارند و اغلب در طول آزمایش برای جلوگیری از سوگیری یکسان نگه داشته می شوند. متغیرهای مرکب اغلب از دو یا چند متغیر تشکیل شده‌اند که از نظر مفهومی یا آماری بسیار با یکدیگر مرتبط هستند.

سوالات متداول

چند متغیر در یک آزمایش وجود دارد؟

هر آزمایش حداقل دو متغیر دارد – یک متغیر مستقل و یک متغیر وابسته. متغیر مستقل چیزی است که شما آزمایش می کنید و متغیر وابسته نتیجه است. هر متغیر دیگری در آزمایش شما مبتنی بر متغیرهای مستقل یا وابسته است یا بر آنها تأثیر می گذارد. اغلب آزمایش‌ها شامل یک متغیر کنترل‌شده نیز هستند.

چگونه متغیرهای مخدوش کننده را کنترل می کنید؟

راه های کنترل متغیرهای مخدوش کننده به طوری که بر نتایج آزمایش شما تأثیری نگذارند عبارتند از:

. تعدیل: پارامترهای مطالعه را برای محاسبه متغیر مداخله گر و به حداقل رساندن اثرات آن تنظیم کنید.
. تطبیق: گروه های مطالعه را با همان میزان متغیرهای مداخله گر مقایسه کنید.
. تجزیه و تحلیل چند متغیره: هنگام تجزیه و تحلیل چندین متغیر به طور همزمان استفاده می شود.
. تصادفی سازی: متغیرهای مداخله گر را به طور مساوی بین گروه های مورد مطالعه پخش کنید.
. محدودیت: موضوعات یا نمونه هایی را که دارای عوامل مخدوش کننده هستند حذف کنید.
. طبقه بندی: زیرگروه های مطالعاتی ایجاد کنید که در آنها متغیر مخدوش کننده تفاوت یا تغییر زیادی نداشته باشد.

طراحی آزمایشی چیست؟

طراحی آزمایشی نحوه برنامه ریزی شما برای تجزیه و تحلیل روابط بین متغیرها در مطالعه است.

چگونه یک آزمایش طراحی کنم؟

هنگام طراحی یک آزمایش، باید:

. سوالی را که می خواهید به آن پاسخ دهید مشخص کنید.
. متغیرهای مستقل و وابسته خود را به اضافه هر متغیر کنترل شده، مخدوش کننده یا اضافی فهرست کنید.
. فرضیه ای بنویسید که معتقدید آزمایش شما ثابت خواهد کرد.
. تصمیم بگیرید که چقدر می خواهید متغیر مستقل خود را دستکاری کنید.
. تعداد نمونه ها یا افراد مورد مطالعه خود را تعیین کنید.
. افراد را در گروه های درمانی قرار دهید.

اهمیت متغیر ها در پژوهش علمی

انواع متغیر های آماری در پژوهش ها ، اهمیت زیادی دارد. این که یک متغیر را به چه صورت بررسی کنیم و چگونه آن را بسنجیم ، می تواند مشخص کند که پژوهشگر از چه روش آماری باید استفاده کند. پس در مطالعات پژوهشی ، پژوهشگر با توجه به مقیاس مورد سنجش است که ، روش آماری خود را مشخص می کند. در کل می توان گفت برای این که بتوان روش تحلیل آماری مطالعه خود را انتخاب کنید ، باید با انواع متغیرها در آمار آشنا باشید. از طرفی طراحی آزمایش های علمی و پژوهش های کاربردی با هدف پیدا کردن اثرات و روابط انواع متغیرها بر یکدیگر انجام می‌شوند. سه عامل اصلی در متغیرها ، تعیین کننده روش آماری پژوهش ها می باشد :

۱. مقیاس سنجش متغیرها
۲. نقش متغیرهای تحقیق
۳. تعداد متغیرها در تحقیق

تفاوت بین متغیر مستقل و متغیر تعدیل­ کننده

ممکن است فرد در تمیز دادن این­که چه موقع متغیری مستقل و چه موقع متغیری تعدیل­گر است، دچار سردرگمی و ابهام شود. برای مثال ممکن است با دو موقعیت زیر مواجه باشیم:

موقعیت اول

یکی از تحقیقات انجام شده نشان می­دهد که اگر کیفیت برنامه­ های آموزشی در یک سازمان بهتر بوده و نیاز به رشد کارکنان نیز زیاد باشد، افراد تمایل بیشتری به آموختن روش­های جدید انجام کارها دارند.

موقعیت دوم

یکی دیگر از تحقیقات نشان می­دهد که تمایل کارکنان به آموختن روش­های انجام کار، تحت تأثیر کیفیت برنامه ­های آموزشی ارائه شده به وسیله سازمان (که برای همه افراد سازمان اجرا و برگزار می­شود) قرار نمی­ گیرد. فقط کارکنانی که به نظر می­رسد نیاز به رشد بالایی دارند، تمایل به آموختن روش­های انجام کار از طریق آموزش­ های تخصصی دارند.

در دو موقعیت بالا، همان سه متغیر را داریم. در مورد اوّل، برنامه­های آموزشی و شدت نیاز رشد، متغیرهای مستقلی­ اند که تمایل کارکنان به آموختن (متغیر وابسته) را تحت تأثیر قرار می­دهند. در مورد دوّم، کیفیت برنامه­های آموزشی متغیر مستقل است در حال که متغیر وابسته همان اوّلی است ولی شدت نیاز به رشد به صورت متغیر تعدیل­ کننده درمی­آید. به عبارت دیگر، وقتی کیفیت برنامه آموزشی افزایش داده می­شود، فقط کسانی که نیاز به رشد بالایی دارند (برای مثال نیاز به رشد قوی) تمایل بیشتری به آموختن روش­های انجام کار از خود نشان می­دهند. بنابراین، در این حالت رابطۀ بین متغیرهای مستقل و متغیرهای وابسته متکی و وابسته به فلسفۀ وجودی یک متغیر تعدیل­گر است.

موارد فوق­ الذکر، این موضوع را روشن می­سازد حتی اگرچه ممکن است متغیرهای مورد استفاده مشابه باشند، تصمیم­ گیری در مورد عنوان­ گذاری متغیر به صورت مستقل، وابسته و تعدیل­کننده می­توانند بستگی به نحوه تأثیرگذاری آنها بر متغیر دیگر باشد. تفاوت­های بین اثرات متغیرهای مستقل و تعدیل­کننده در نمودارهای زیر نشان داده شده است.

نمودار «الف» تأثیر متغیرهای مستقل روی متغیر وابسته، زمانی که هیچ­گونه متغیر تعدیل­کننده در موقعیت فعالیت نمی­کند، را نشان می­دهد. و نمودار «ب» تأثیر متغیر مستقل بر متغیر وابسته وقتی که متغیرتعدیل­ کننده در وضعیت عمل می­کند را نشان می­دهد.

رابطه بین متغیرها

جالب است ببینیم چگونه ورود متغیر تعدیل­ کننده (مهارت فنی مدیریتی) در مثال قبلی می­توانست مدل را تغییر داده یا روابط را تحت تأثیر قرار دهد. مجموعه جدیدی از روابط که می­تواند با وجود متغیر تعدیل­ کننده ظاهر شوند، را در شکل زیر نشان داده­ایم.

همان­طور که می­بینید مهارت فنی مدیریتی، رابطۀ بین تنوع نیروی کاری و هم­ افزایی خلاقانه را تعدیل
می­کند. به عبارت دیگر، هم­افزایی خلاقانه از مهارت­های چندگانه حل مسئله نیروی کار متنوع تا زمانی که مدیر، شایستگی ایجاد هم ­افزایی از طریق هماهنگی خلاقانه مهارت­های مختلف نداشته باشد، ظاهر نخواهد شد. اگر مدیر هیچ نوع مهارتی برای انجام این نقش نداشته باشد و آنگاه نحوی بهره­برداری از مهارت­های متعدد حل مسئلۀ نیروی کاری متنوع حائز اهمیت نبوده، در نتیجه هم­افزایی حاصل نمی­شود. بنابراین، سازمان ممکن است به جای اینکه به صورت اثربخش کار کند، به حالت ایستا باقی بماند.

اکنون به سادگی می­توان تفاوت­هایی که بین متغیر مستقل، مداخله­ گر و تعدیل­ کننده وجود دارد را مشاهده کرد. متغیر مستقل نوسان یا تغییر در متغیر وابسته را تبیین می­کند؛ و متغیر مداخله­ گر در زمان 2T به عنوان تابعی از متغیرهای مستقل و متغیرهای وابسته ظاهر می­شود که به ما کمک می­کند تا رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته را مفهوم­ سازی کنیم؛ و متغیر تعدیل­کننده، اثری عارضی (محتمل­الوقوع) بر رابطۀ بین دو متغیر دارد. در شرایط مختلف، زمانی که متغیر مستقل، نوسان در متغیر وابسته را تشریح و توجیه می­کند، متغیر مداخله ­گر به نوسانی که قبلاً به وسیلۀ متغیر مستقل تبیین شده چیزی اضافه نمی­­کند، در حالی که متغیر تعدیل­ کننده و متغیر مستقل در تشریح نوسان یا واریانس، دارای نوعی اثر تعاملی­اند. یعنی، وقتی متغیر تعدیل­ کننده حضور نداشته باشد رابطۀ فرض شده بین دو متغیر پایدار نمی­ماند.

خواه یک متغیر، متغیر مستقل باشد خواه متغیر وابسته یا مداخله­ گر یا متغیر تعدیل­ کننده، باید نوع آن، با مطالعۀ دقیق عواملی که در هر وضعیت عمل می­کنند تعیین شوند. برای مثال، یک متغیر نظیر انگیزۀ کارکنان می­تواند بر اساس مدل نظری که قبلاً مطرح شد، یک متغیر وابسته، مستقل، مداخله­ گر یا یک متغیر تعدیل­ کننده باشد.

یک دیدگاه ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *