معیار انتخاب موضوع

معیار انتخاب موضوع ، این مقاله دو دیدگاه برنامه درسی را روشن می کند و 7 معیار برای انتخاب موضوع یا محتوای برنامه درسی را مورد بحث قرار می دهد.

اصطلاح برنامه درسی به دو صورت متفاوت دیده می شود: خرد و کلان. برنامه درسی خرد به موضوعات درسی اشاره دارد، در حالی که برنامه درسی کلان به برنامه های درسی اشاره دارد. به عنوان مثال، درس زیست شناسی یک برنامه درسی خرد است در حالی که لیسانس مهندسی عمران یک برنامه درسی کلان است.

برنامه درسی خرد و کلان شامل چه مواردی است؟ معیارهای زیر محتوای این دو سطح از برنامه درسی را مورد بحث قرار می دهد.

معیار انتخاب موضوع
معیار انتخاب موضوع – تزیسمی

فهرست مطالب

هفت معیار برای انتخاب موضوع یا محتوای برنامه درسی

7 معیار زیر را می توان در انتخاب موضوع درسی برای برنامه درسی خرد، و برای محتوای، موضوعات مورد نیاز برای برنامه درسی یا دوره، برنامه درسی کلان مورد استفاده قرار داد.

1. خودکفایی

کمک به فراگیران برای دستیابی به حداکثر خودکفایی در مقرون به صرفه ترین روش، اصل راهنمای اصلی برای انتخاب موضوع یا محتوا است همانطور که توسط بیلبائو و همکاران نقل شده است. اقتصاد یادگیری به تلاش کمتر آموزشی و استفاده کمتر از منابع آموزشی اشاره دارد. اما دانش آموزان نتایج بیشتری کسب می کنند. آنها می توانند به طور موثر با نتایج یادگیری کنار بیایند.

این بدان معناست که باید به دانش آموزان فرصت آزمایش، مشاهده و مطالعه میدانی داده شود. این به آنها اجازه می دهد تا به طور مستقل یاد بگیرند.

با در نظر گرفتن این اصل، پیشنهاد می کنم برای برنامه درسی دبیرستان یا سال مقدماتی، هر هفته یک فعالیت یادگیری مستقل یک روزه وجود داشته باشد. با این حال، این باید به دقت توسط معلم برنامه ریزی شود. وقتی دانش‌آموزان برمی‌گردند، باید خروجی‌های فعالیت را ارائه دهند.

لطفا این مقاله را هم مطالعه کنید: سنتزپژوهی

2. اهمیت- معیار انتخاب موضوع

موضوع یا محتوا در صورتی مهم است که برای توسعه فعالیت های یادگیری، مهارت ها، فرآیندها و نگرش انتخاب و سازماندهی شود. همچنین سه حوزه یادگیری یعنی مهارت های شناختی، عاطفی و روانی حرکتی را توسعه می دهد و جنبه های فرهنگی یادگیرندگان را در نظر می گیرد. به ویژه، اگر دانش آموزان شما از پیشینه ها و نژادهای فرهنگی متفاوتی هستند، موضوع باید به فرهنگ حساس باشد.

به طور خلاصه، محتوا یا موضوعی را انتخاب کنید که بتواند به هدف کلی برنامه درسی دست یابد.

3. اعتبار

اعتبار به صحت موضوع یا محتوایی که انتخاب کرده اید اشاره دارد. مطمئن شوید که موضوعات منسوخ نشده اند.

به عنوان مثال، تایپ کردن را به عنوان مهارتی که دانشجویان باید یاد بگیرند، درج نکنید. این باید در مورد کامپیوتر یا فناوری اطلاعات (IT) باشد.

بنابراین، نیاز به بررسی منظم موضوع یا مطالب برنامه درسی و جایگزینی آن در صورت لزوم وجود دارد. برای تغییر آن 5 سال دیگر صبر نکنید.

کارشناسان برنامه درسی مدرن به دنبال روندهای جاری، ارتباط و اعتبار برنامه درسی هستند. در غیر این صورت، مدرسه یا کشور شما عقب خواهد ماند.

4. علاقه

این معیار در مورد برنامه درسی دانش آموز محور صادق است. دانش آموزان در صورتی بهتر یاد می گیرند که موضوع برای آنها معنادار باشد. اگر به آن علاقه داشته باشند معنا پیدا می کند. اما اگر برنامه درسی موضوع محور باشد، معلمان چاره ای ندارند جز اینکه برنامه گام به گام را به صورت دینی به پایان برسانند و فقط آنچه در کتاب است را آموزش دهند. این ممکن است به نوعی توضیح دهد که چرا بسیاری در این موضوع شکست می خورند.

5. سودمند

معیار دیگر مفید بودن محتوا یا موضوع است. دانش آموزان فکر می کنند که یک موضوع یا برخی از موضوعات برای آنها مهم نیست. آنها آن را بی فایده می بینند. در نتیجه آنها مطالعه نمی کنند.

در اینجا سؤالاتی وجود دارد که دانش آموزان اغلب می پرسند: آیا در شغلم به این موضوع نیاز خواهم داشت؟ آیا به زندگی من معنا می بخشد؟ آیا پتانسیل های من را توسعه می دهد؟ آیا مشکل من را حل می کند؟ آیا بخشی از آزمون خواهد بود؟ آیا اگر آن را یاد بگیرم نمره قبولی خواهم داشت؟

دانش آموزان فقط در صورتی برای موضوع یا محتوا ارزش قائل هستند که برای آنها مفید باشد.

6. یادگیری پذیری

موضوع یا محتوا باید در چارچوب طرح واره زبان آموزان باشد. باید در تجارب آنها باشد. معلمان باید نظریه های روانشناسی یادگیری را به کار گیرند تا بدانند موضوعات چگونه ارائه می شوند، ترتیب بندی و سازماندهی می شوند تا ظرفیت یادگیری دانش آموزان را به حداکثر برسانند.

7. امکان سنجی

یعنی می توان موضوع را به طور کامل پیاده سازی کرد. باید وضعیت واقعی مدرسه، دولت و به طور کلی جامعه را در نظر بگیرد. دانش آموزان باید در زمان مجاز و استفاده از منابع موجود یاد بگیرند. موضوعی را به آنها ندهید که تکمیل آن غیرممکن است.

به عنوان مثال، شما فقط یک هفته فرصت دارید تا این واحد را به پایان برسانید، اما پس از آن، فعالیت ها ممکن است یک ماه طول بکشد تا دانش آموزان آن را کامل کنند. این امکان پذیر نیست.

اگر در آن منطقه حتی برق وجود ندارد یا اصلاً کامپیوتر وجود ندارد، سوژه کامپیوتری را ارائه نکنید.

علاوه بر این، امکان سنجی به این معنی است که باید معلمانی وجود داشته باشند که در آن زمینه متخصص باشند. به عنوان مثال، اگر معلمی وجود ندارد که آن را مدیریت کند، زبان انگلیسی برای ارتباطات تجاری را پیشنهاد ندهید.

همچنین باید ماهیت فراگیران را نیز در نظر گرفت. سازماندهی و طراحی موضوع یا محتوا باید متناسب با ماهیت دانش آموزان باشد.

بنابراین، بهتر است دانش‌آموزان در یک برنامه درسی موضوع محور (با برنامه‌ریزی سرعتی که باید هر هفته به صورت مذهبی اجرا شود) به طور همگن گروه‌بندی شوند. در غیر این صورت، بسیاری در آن موضوع پرت خواهند شد.

در خاتمه، معلمان دبستان و دبیرستان مستقیماً در انتخاب رشته درگیر نیستند، زیرا قبلاً برنامه های درسی توسط وزارت آموزش و پرورش تهیه شده است. تنها کاری که باید انجام دهند این است که آن را دنبال کنند. با این حال، آنها همچنین می توانند دروس را سفارشی کنند اگر روسای بخش یا مدیران آنها به آنها اجازه دهند.

در مورد برنامه درسی کلان، کمیسیون آموزش عالی رهنمودها و خط مشی هایی را در مورد اینکه چه موضوعاتی باید به عنوان حداقل الزامات دوره ارائه شوند، تعیین می کند. سپس کمیته تدوین برنامه درسی با تصویب شورای علمی، انتخاب، تنظیم و اجرای برنامه درسی را بر عهده می گیرد.

کمیته انکشاف برنامه درسی به ریاست مدیر توسعه برنامه درسی موظف است که انتخاب موضوع و موضوعات برای یک برنامه درسی با استفاده از 7 معیار ذکر شده در بالا مورد بررسی و موشکافی قرار گیرد.

اما، این هنوز پایان کار نیست! انتخاب موضوع یا محتوای برنامه درسی خرد و کلان تنها یکی از ملاحظات در طراحی برنامه درسی است.

می توانید این مقاله را مطالعه کنید: چگونه محدوده مطالعه را بنویسیم؟

معیار انتخاب موضوع
معیار انتخاب موضوع – تزیسمی

چطور موضوع پژوهشی مناسب پیدا کنیم؟- معیار انتخاب موضوع

یکی از سوالاتی که معمولا در ابتدای کار در ذهن پژوهشگران ایجاد می­ شود این است که چطور می ­توان موضوع دلخواه خود را پیدا کرد. در این­جا به چند راهی که  می توانید برای یافتن موضوع مورد نظرتان استفاده کنید اشاره خواهیم کرد.

. یکی از منابعی که می ­توان از آن برای پیدا کردن موضوع استفاده کرد خواندن مقالات مختلف، شرکت در جلسات دفاع پروپوزال و همایش‌های پژوهشی مختلف است. شما می­ توانید از مقالات و نتایج پژوهش سایر محققان ایده بگیرید و حیطه مورد علاقه­‌ی خود را پیدا کنید.
. منبع دیگر استفاده از تجربیات و ایده­‌های اساتید دانشگاه و محققان دیگر می ­باشد. پس شما می­توانید به اساتید، دوستان یا هم ­دانشگاهیان خود مراجعه کنید و از آن­ها کمک بخواهید. همچنین دانشجویانی که در کمیته تحقیقات فعالیت می­ کنند می­ توانند به شما در این انتخاب کمک کنند. به خاطر داشته باشید گرفتن مشاوره از اساتید یا دوستان آگاه در زمینه­‌های پژوهشی می­تواند در این انتخاب و به طور کلی در مسیر پژوهش برای شما بسیار مفید و کاربردی باشد؛ برخی از فوت­‌و­فن­‌های پژوهشی در تئوری­ ها قابل دستیابی نیستند و تنها کسی که قبلا در این مسیر قدم گذاشته است قادر به راهنمایی شماست. بنابراین چه پیش از انتخاب موضوع و چه پس از آن از این راهنمایی­‌ها بهره کافی را ببرید تا در میانه­‌ی کار به مشکل برنخورید.
. منبع دیگر استفاده از آمار و ارقام موجود در سازما­ن­ها است که می­ تواند برای شما جالب باشد و باعث ایجاد تلنگر و ایده در شما گردد.
. همچنین اولویت­ های تحقیقاتی سازمان ­ها هم می­تواند در این زمینه کمک­ کننده باشد. به این صورت که سازمان­‌های مختلف مثل دانشگاه­‌های علوم پزشکی، کمیته­‌های تحقیقات، بیمارستان­ ها و… هر چند وقت یکبار اولویت­‌های تحقیقاتی را با توجه به شرایط و نیازهای خود برای آینده مشخص می­کنند. مثلا در آغاز همه­‌گیری کرونا، سازمان­‌های مختلف بخش بزرگی از اولویت­‌های خود را به این بیماری اختصاص دادند. شما با بررسی این اولویت­‌ها می توانید موضوع خود را انتخاب کنید. برای این کار می­ توانید به سایت دانشگاه خود مراجعه کرده و در قسمت مربوط به کمیته تحقیقات این اولویت­‌ها را بررسی کنید و در صورت داشتن علاقه و توانایی در هر یک از زمینه­‌ها دست به کار شوید.

ویژگی های انتخاب موضوع برای تحقیق:

در موارد بسیاری توصیه به پژوهش های مشابه در مناطق مختلف و در سطح جمعیت های مختلف می شود. اما ویژگی های انتخاب موضوع تحقیق چه باید باشد تا بتوان آن را تکرار کرد؟ برای نمونه اگر دارویی به بازار بیاید بهتر است که گروه های مختلفی در سرتاسر جهان آن اثر آن را بر جمعیت خود مورد ارزیابی قرار دهند تا اثر بخشی آن در شرایط مختلف سنجیده شود و بدین شکل نتایج تعمیم پذیری بیشتری یابند. از همین رو انجام پروژه های مشابه در جغرافیا، جمعیت و زمان متنوع امری رایج در حوزه پژوهش های زیست پزشکی است.

بدین معنا که ویژگی های انتخاب موضوع تحقیق را شرایط و امکانات تحقیق مشخص می کند.

ساختن ایده برای انتخاب موضوع برای تحقیق و پژوهش

اما اگر فردی بخواهد برای انتخاب موضوع برای تحقیق و انجام یک پروژه تحقیقاتی و نگارش پروپوزالی برای آن طبق علایق خود، یک عنوان بسازد چه باید بکند؟ ابتدا فرد باید بر طبق علاقه خود حوزه ای از این دنیای گسترده را انتخاب نماید. این انتخاب موضوع برای تحقیق با توجه به تجربه های کاری، آموزشی و علمی هر فرد جهت دهی می شود. برهمین اساس انتخاب موضوع مقاله نیز آسان خواهد بود.

برای نمونه دانشجوی رشته پزشکی ای علاقه پیدا میکند با توجه به پاندمی کووید-۱۹ روی درمان این بیماری تحقیقی را شروع کند. یا یک دانشجوی داروسازی علاقه دارد بر روی تهیه دارویی ضد ویروسی علیه کرونا ویروس ۲۰۱۹ پژوهشی را به انجام برساند. بدین شکل هر شخص تحت تاثیر علایق و محیط به انجام پروژه در یک زمینه گرایش می یابد. اما پس از این نقطه ابتدایی وی باید تلاش کند تا ایده اولیه خود را تبدیل به یک عنوان مناسب برای نگارش یک پروپوزال و شروع یک طرح تحقیقاتی نماید.

معیارهای انتخاب موضوع تحقیق علمی چیست؟ بهترین موضوع برای تحقیق چیست؟

پرسشی که مطرح است اینست که آیا موضوعی انتخاب شده از کیفیت مناسبی برای پژوهش برخوردار است یا خیر. یکی از مهمترین فاکتور های تاثیرگذار بر کیفیت، نو و بدیع بودن است. هر چه ایده ارایه شده بدیع تر باشد و به بخش هایی از یک بحث بپردازد که پیش از آن درباره چیزی گفته نشده است ارزش بیشتری دارد چرا که مرز های دانش حاضر را گسترش می دهد.

برای انتخاب بهترین موضوع برای تحقیق، مورد دیگری که می تواند بر کیفیت انتخاب موضوع مقاله و تحقیق علمی بیافزاید قابلیت کاربردی آن است. به بیان دیگر این پرسش مطرح است که به چه میزان می توان از نتایج مطالعه حاضر در دنیای واقعی استفاده نمود.
برای نمونه در مثال فوق آیا می توان از نتایج آن در بالین بهره برد و به حفظ جان انسان ها کمک نمود یا خیر. بدین سبب هرچی موضوع پژوهش کاربردی تر باشد با اقبالی بیشتری رو به رو خواهد شد.

در دنیای پژوهش همیشه مسایل حل نشده و جدل آمیز بسیاری وجود دارند که بر سر آن اجماع وجود ندارد. پرداختن به این دست از موضوعات اهمیت بسیاری در حوزه پژوهش های زیست پزشکی دارد. مطالعاتی که راستای حل این مباحث جدل آمیز به انجام می رسند نیز در زمره مطالعات در ارزشمند این حوزه به شمار می روند.

موارد فوق تنها چند مورد از ویژگی هایی هستند که یک موضوع تحقیق علمی را نسبت به دیگر موضوعات ارجح تر می نماید و انتخاب موضوع مقاله را نیز ممکن می سازد. اما این به معنا نیست که بقیه موضوعات دارای ارزش پایینی باشند. در شبکه بزرگ علم به انجام تمام پژوهش های ممکن نیاز غیرقابل انکاری وجود دارد. از همین رو هر فرد با توجه به هر شرایطی که دارد می تواند جای خود را در جامعه علمی بدست آورد و همچنین جامعه علمی را نیز از تلاش ها و نظرات خود بهره مند سازد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *