مصاحبه عمیق چیست؟

مصاحبه عمیق چیست؟

مصاحبه عمیق چیست؟ ، مصاحبه های عمیق یک روش جمع آوری داده های کیفی است که شامل تعامل مستقیم و یک به یک با شرکت کنندگان است. این مصاحبه می تواند رو در رو، یا – در برخی موارد – از طریق تلفن انجام شود. با این حال، برای اینکه دومی موثر باشد و اطلاعات قابل اعتماد ارائه کند، مصاحبه کننده باید مهارت بالایی داشته باشد تا از از دست رفتن داده ها جلوگیری کند. مصاحبه های عمیق گاهی اوقات به عنوان مصاحبه عمیق یا با نام اختصاری IDI شناخته می شوند.

مانند همه روش‌های جمع‌آوری داده‌ها، از جمله (اما نه محدود به) نظرسنجی‌های آنلاین، نظرسنجی‌های پست مستقیم، نظرسنجی‌های ایمیل، گروه‌های متمرکز، خریداران مرموز و غیره، مصاحبه‌های عمیق هم مزایا و هم معایبی دارند.

مصاحبه عمیق (Tiefeninterview) یکی از انواع مصاحبه در تحقیق کیفی است که هدف آن دستیابی به درک دقیق و غنی از موضوع مورد مطالعه است. در اینجا معمولاً واحد مورد پژوهش افرادی هستند که در یک زمینه خاص تجاربی را از سر گذرانده‌اند.

روش مصاحبه ژرف یا عمیق In-depth interview معمولاً با روش مصاحبه نیمه ساختاریافته Semi-structured interviews مترادف در نظر گرفته می‌شود اما با تفاوت‌هایی باهم دارند. در مصاحبه ژرف نیز پروتکل مصاحبه مشابه مصاحبه‌های نیم‌ساختاریافته است. به این معنا که در این روش نیز معمولاً از تعدادی سوال باز و از پیش طراحی شده استفاده می‌شود. همچنین پژوهشگر این آزادی عمل را دارد که در جریان مصاحبه نیز سوالات جدیدی را مطرح نماید. با این وجود در این مصاحبه کوشش اصلی برای شناخت یک درک گسترده از موضوع مورد مطالعه است.

استفاده از این مصاحبه یک رویکرد قوم‌نگاری است و مشاهدات افراد را در روش تحقیق اقدام پژوهی تکمیل می‌کند. استفاده از مصاحبه‌های ژرف در مطالعات و پژوهش‌های بسیاری کاربرد دارد. با این وجود هنوز بسیاری از پژوهشگران با ماهیت و سازوکارهای این روش مصاحبه آشنا نیستند. نظر به اهمیت موضوع و شکاف نظری موجود در این مقاله کوشش شده است تا مبانی مصاحبه عمیق تشریح و مفهوم‌سازی شود.

مصاحبه عمیق چیست؟
مصاحبه عمیق چیست؟ – تزیسمی

فهرست مطالب

مصاحبه عمیق چیست؟

مصاحبه عمیق یک گفتگوی مفصل با یک یا چند نفر از یک گروه خاص است که بر اساس معیارهای معین یا به صورت تصادفی شکل می گیرد.

این مصاحبه یک روش تحقیق تجربی است که از طریق آن می توان یک مخاطب خاص، ترجیحات، نیازها و مشخصات جمعیتی آنها را مطالعه کرد و بر اساس اطلاعات جمع آوری شده محصول یا ایده مورد نظر را تولید کرد.

به زبان ساده، مصاحبه های عمیق برای درک بهتر افراد انجام می شود. همچنین می توانید با استفاده از کارشناسان بازاریابی، روانشناسان یا جامعه شناسان برای تجزیه و تحلیل برنامه های اجتماعی مصاحبه های عمیقی انجام دهید. در دنیای معاصر، این روش مصاحبه زمانی مفید است که نیاز به کسب اطلاعات در مورد مشتریان یک محصول باشد.

انجام مصاحبه های عمیق- مصاحبه عمیق چیست؟

مصاحبه عمیق یک گفتگوی مفصل با یک فرد یا گروه خاص است. این یک روش تحقیق نیمه رسمی است که استاندارد کردن آن دشوار است.

پرسش‌ها برای مصاحبه‌های عمیق حیاتی هستند، اما به همان اندازه مهم توانایی مصاحبه‌کننده برای ترغیب مصاحبه‌شونده به صحبت، انتخاب لحظه مناسب برای پرسیدن سؤالات بعدی و اجازه دادن به فرد صحبت کردن و سکوت است.

مصاحبه های عمیق مستلزم انتخاب یک مصاحبه کننده خوب و پاسخ دهنده ای است که بتواند نماینده گروه خاصی از مردم باشد و نظر مشترک آنها را بیان کند.

تحلیل عمیق مصاحبه باید پاسخ‌های پاسخ‌دهنده به سؤالات و نشانه‌های غیرکلامی مانند حالات چهره، لحن صدا، ژست‌ها و غیره را در نظر بگیرد. بنابراین، مصاحبه‌کننده باید زبان بدن پاسخ‌دهنده را بخواند و از این جور چیزها یادداشت برداری کند.

اهداف مصاحبه های عمیق- مصاحبه عمیق چیست؟

هدف اصلی مصاحبه های عمیق به دست آوردن اطلاعات خاص از یک گروه خاص است، اما ماهیت مصاحبه های عمیق ممکن است در حوزه های مختلف متفاوت باشد.

به عنوان مثال، در جامعه شناسی، مصاحبه های عمیق اغلب برای جمع آوری مطالب برای تحقیقات علمی استفاده می شود. از طرف دیگر، در بازاریابی، مصاحبه های عمیق اغلب برای اهداف تجاری خاص استفاده می شود.

محققان بازاریابی اغلب قبل از عرضه محصول جدید از تکنیک مصاحبه عمیق استفاده می کنند. با این حال، این روش می تواند در موقعیت های دیگر نیز مفید باشد. به عنوان مثال، زمانی که بازاریابان باید مشخص کنند که چرا یک محصول خاص مورد تقاضای مخاطب نیست.

روش مصاحبه عمیق- مصاحبه عمیق چیست؟

برای تحقیقات بازاریابی، مصاحبه های عمیق معمولاً در زمینه های B2B (کسب و کار به تجارت) استفاده می شود، در حالی که مصاحبه های عمیق برای تحقیق در مورد نظرات مصرف کنندگان به طور کلی کمتر رایج است. معمولاً این کار در مواردی انجام می شود که سؤالی در مورد چیزی بحث برانگیز است که پاسخ دهندگان به سختی می توانند صادقانه در مورد آن از طریق پرسشنامه های کمی عمومی بیان کنند. بنابراین، در عوض، روش‌های مصاحبه عمیق از مصاحبه‌های کیفی برای به دست آوردن گفتگوی مفصل با نماینده یک گروه خاص استفاده می‌کنند.

مصاحبه های عمیق می تواند فردی (یعنی با یک نفر)، با دو نفر یا حتی با گروهی از افراد به طور همزمان باشد. شرایطی که تحت آن مصاحبه ها انجام می شود نیز ممکن است متفاوت باشد. برای مثال، مصاحبه‌های متمرکز عمیق به معنای آشنایی نزدیک‌تر پاسخ‌دهندگان با موضوع، آزمایش اولیه یا چشیدن است. چنین مصاحبه هایی به شما امکان می دهد نظرات بی طرفانه ای را در مورد محصول و تجربه کاربر آن جمع آوری کنید.

مصاحبه عمیق با کاربران- مصاحبه عمیق چیست؟

برای تحقیقات بازاریابی، مصاحبه های عمیق با مصرف کنندگان ارزشمندترین هستند. این مصاحبه ها به شما کمک می کند تا در مورد مشتری خود بیشتر بدانید و در نهایت فروش خود را افزایش دهید. همچنین می توانید از دانش مشتری برای شناسایی هرگونه مشکل در محصول استفاده کنید. در این مورد، مصرف کننده ممکن است دانش عمیقی در مورد یک محصول داشته باشد که برای تعریف یک متخصص مناسب تر است. این مصاحبه با رئیس شرکت روشی است که معمولاً در بخش B2B استفاده می شود زیرا بهترین راه برای شرکت های B2B برای مطالعه مخاطبان خود است.

مصاحبه با صاحب شرکت نیاز به آمادگی دقیق دارد. به عنوان یک قاعده، برنامه چنین پاسخ دهنده ای به شما اجازه نمی دهد زمان زیادی را به مصاحبه اختصاص دهید. بنابراین باید از هر دقیقه حداکثر استفاده را بکنید. اما ما نباید وضعیت پاسخ دهنده را فراموش کنیم: سخنان بی دقت رئیس شرکت می تواند تأثیر بسیار منفی بر تجارت داشته باشد و شرکت ممکن است به دلیل اظهارات عجولانه رئیس آسیب ببیند. به همین دلیل است که قبل از مصاحبه عمیق با مدیر عامل شرکت، ارائه ضمانت هایی مبنی بر محرمانه بودن گفتگو و عدم انتشار سخنان صاحب کسب و کار ضروری است.

آماده شدن برای مصاحبه عمیق- مصاحبه عمیق چیست؟

مصاحبه عمیق روشی برای جمع آوری اطلاعات درباره گروهی از افراد است. در تحقیقات بازار، عامل کلیدی این خواهد بود که پاسخ دهندگان در این روش مصاحبه تا چه اندازه منافع مخاطب هدف را نشان می دهند. در نتیجه، گروه‌های متمرکز بر اساس پارامترهای مشخص شده بازاریابان استخدام می‌شوند: جنس، سن، محل سکونت و غیره. بنابراین، تطبیق پاسخ دهنده یا پاسخ دهندگان با این پارامترها می تواند برای مطالعه بسیار مهم باشد.

قبل از انجام یک مصاحبه عمیق، مهم است که تا حد امکان در مورد هدف مطالعه دقیق باشید: به چه سوالاتی باید در این فرآیند پاسخ داده شود؟ البته، برای مصاحبه های عمیق نیازی به نمونه بزرگی از پاسخ دهندگان ندارید، اما حتی یک مصاحبه حضوری با یک پاسخ دهنده که به خوبی انتخاب شده است، اطلاعات ارزشمند زیادی را به دست می دهد.

مصاحبه عمیق چیست؟
مصاحبه عمیق چیست؟ – تزیسمی

سوالات برای مصاحبه های عمیق

سوالات برای مصاحبه های عمیق در وهله اول نباید بسته باشد. به این معنا که نباید پرسشنامه بسته ای وجود داشته باشد که در آن مصاحبه شونده فقط پاسخ «بله» یا «خیر» بدهد. قرار نیست مصاحبه عمیق به عنوان الگویی برای طرح کلی گام به گام گفتگو مورد استفاده قرار گیرد. با این وجود، ایجاد یک راهنما با موضوعات ضروری برای مصاحبه ایده خوبی است. یک مصاحبه عمیق می تواند و باید نیمه ساختاریافته باشد: حاوی سؤالات اساسی باشد، اما فضایی را برای مصاحبه کننده برای مانور ایجاد کند.

خوب است که از روش بیوگرافی برای مصاحبه های عمیق استفاده کنید و از پاسخ دهندگان در مورد تجربیات خود در مورد یک محصول یا در مورد تجربیات آنها در حل یک مشکل خاص سؤال کنید. با این حال، ساختار واحد هنگام استفاده از این روش مصاحبه، یک سؤال یا مجموعه ای از سؤالات نیست، بلکه موضوع خود مصاحبه است. بنابراین، قبل از مصاحبه، صرفاً ارزش دارد که فهرستی تقریبی از سؤالاتی تهیه شود که مصاحبه‌گر باید آن‌ها را برای مصرف‌کننده خاص تطبیق دهد تا بیشترین اطلاعات ممکن را به دست آورد.

کاربرد و اهمیت مصاحبه عمیق

کاربرد اصلی روش مصاحبه عمیق کسب دانش ژرف پیرامون یک پدیده اجتماعی است. از این روش در بسیاری از مطالعات پیرامون جرم‌شناسی، بزهکاری یا رفتارهای مخرب اجتماعی استفاده می‌شود. در اینجا پژوهشگر برای گردآوری نظرات و دیدگاه‌ها به سراغ خبرگان نمی‌رود. بلکه هدف افرادی است که تجربه زیادی در حوزه پدیده مورد مطالعه دارند. مصاحبه‌های ژرف با خبرگان بیشتر در حوزه پدیدارشناسی مورد بررسی قرار می‌گیرند.

از مصاحبه ژرف با عنوان مصاحبه باز یا آزاد نیز یاد می‌شود زیرا در بیان پرسش و پاسخ آزادی کامل وجود دارد. یعنی پرسشگر آنچه را که به نظرش ضروری می‌رسد مطرح می‌کند. پژوهشگر در طرح سؤال خود هیچ گونه محدودیتی احساس نمی‌کند. پاسخگو در جواب دادن به سؤالها، آزادی کامل دارد. پرسشگر در چنین مصاحبه‌ای می‌تواند ایده‌های خود را در هر پوشش کلامی قرار دهد. پرسشگر سؤال‌های خود را با هر عبارت که مایل باشد مطرح نماید. پاسخگو نیز می‌تواند جواب خود را به هر صورت که مایل باشد و در هر لفظی که دوست داشته باشد بیان دارد.

نکته کلیدی آن است که بدانید این روش مصاحبه یک روش تحقیق نیست یعنی شیوه تحلیل نتایج را بیان نمی‌کند بلکه تنها یک ابزار گردآوری داده‌ها است. دراین نوع مصاحبه که مصاحبه شخصی یا انفرادی نیز خوانده می‌شود، از نمونه‌های کوچک استفاده می‌شود. به طور متوسط ۳۰ نفر یا کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. مصاحبه معمولاً ساعت‌ها به درازا می‌کشد و بر کاربرد سؤال‌های باز تکیه دارد.

مزایای مصاحبه عمیق

. مصاحبه‌کننده‌ها می‌توانند با شرکت‌کنندگان ارتباط برقرار کنند تا احساس راحتی بیشتری کنند، که می‌تواند پاسخ‌های روشن‌تری به‌ویژه در مورد موضوعات حساس ایجاد کند.
. مصاحبه‌کنندگان فرصت بیشتری برای پرسیدن سؤال‌های بعدی، بررسی اطلاعات بیشتر، و حلقه زدن به سؤالات کلیدی بعد از مصاحبه برای ایجاد درک غنی از نگرش‌ها، ادراکات، انگیزه‌ها و غیره دارند.
. مصاحبه‌کنندگان می‌توانند تغییرات در لحن و انتخاب کلمه را کنترل کنند تا درک عمیق‌تری کسب کنند. (توجه داشته باشید، اگر مصاحبه عمیق رو در رو باشد، محققان می توانند روی زبان بدن نیز تمرکز کنند.)
. کیفیت نمونه گیری در مقایسه با سایر روش های جمع آوری داده ها بالاتر است.
. محققان برای به دست آوردن بینش مفید و مرتبط به شرکت کنندگان کمتری نیاز دارند.
. هیچ یک از حواس‌پرتی‌های بالقوه یا پویایی‌های فشار همسالان وجود ندارد که گاهی اوقات در گروه‌های کانونی ظاهر شود.
. از آنجایی که مصاحبه های عمیق به طور بالقوه می تواند بسیار روشنگر باشد، می توان یافته های بسیار ارزشمند را به سرعت شناسایی کرد.

معایب مصاحبه عمیق

. مصاحبه های عمیق بسیار زمان بر هستند، زیرا مصاحبه ها باید رونویسی، سازماندهی، تجزیه و تحلیل و گزارش شوند.
. اگر مصاحبه کننده مهارت و تجربه بالایی نداشته باشد، کل فرآیند می تواند تضعیف شود.
. این فرآیند در مقایسه با روش های دیگر می تواند نسبتاً پرهزینه باشد. (با این حال، مصاحبه های عمیق تلفنی در مقابل حضوری می تواند هزینه ها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.)
. شرکت‌کنندگان باید با دقت انتخاب شوند تا از سوگیری جلوگیری شود، و این می‌تواند منجر به فرآیند بررسی طولانی‌تر شود.
. شرکت‌کنندگان معمولاً انتظار دارند انگیزه‌ای برای مشارکت داشته باشند، و این باید با دقت انتخاب شود تا از سوگیری جلوگیری شود.

مصاحبه عمیق چیست؟
مصاحبه عمیق چیست؟ – تزیسمی

ساختار مصاحبه عمیق

یک مصاحبه عمیق هرگز نباید برای مشتریان یک آزمون ساده به نظر برسد. روش مصاحبه عمیق شامل پر کردن پرسشنامه نیست. اگر پاسخگو به طور خلاصه به سؤال پاسخ دهد، ارزش دارد که از آنها بخواهیم پاسخ خود را توضیح دهند. ساختار مصاحبه به آنچه شرکت می خواهد به آن دست یابد بستگی دارد.

مصاحبه های عمیق معمولا حداقل نیم ساعت طول می کشد. مبتدیان یک ساعت و نیم انتظار دارند و این زمان را برای تجزیه و تحلیل نتایج در نظر نمی گیرد. بنابراین، هنگام تنظیم جدول زمانی، نباید انتظار داشته باشید که پاسخ دهنده به تمام سوالات بلافاصله پاسخ دهد. علاوه بر این، ارزش آن را دارد که برای یک استراحت قهوه وقت بگذارید تا مخاطب این فرصت را داشته باشد که بهبود یابد و با استراحت به گفتگو بازگردد.

ویژگی های مصاحبه های عمیق

هدف از مصاحبه عمیق برای تحقیقات بازار، کسب اطلاعات در مورد تجربه مشتری است. برای CustDev، مصاحبه عمیق ضروری است زیرا می توانید از آن برای جمع آوری اطلاعات بیشتر در مورد تجربه مشتری استفاده کنید. با وجود این، روش مصاحبه عمیق دارای جوانب مثبت و منفی است. به عنوان مثال، مصاحبه های عمیق برای استارت آپ ها چندان آموزنده نیست: مشتریان به سادگی تجربه استفاده از محصول را ندارند و نمی توانند اطلاعاتی در مورد این تجربه ارائه دهند.

شیوه انجام مصاحبه ژرف (عمیق)

هدف مصاحبۀ عمیق (Tiefeninterview) پی‌بردن به کیفیت و عمق مسئله مورد نظر است. کمیت، نظم و ترتیب و قابلیت مقایسۀ آن اولویت چندانی ندارد بنابراین دست پژوهشگر و پرسشگر باز است که:

دربارۀ هر نکته مورد نظرخود، با سؤالات پی در پی،آنقدرکنجکاوی نموده و عمق آنرا دنبال نماید، که بنظرش لاز م می‌رسد.

ترتیب سؤالات ویا نکات را به دلخواه و به نظرخود تغییر دهد.

از هرشخص مطلع سؤالات متفاوت را جویا شود.

می‌توان مزایای مصاحبه عمیق را در چند مورد خلاصه کرد از جمله:

. جزئیات زیادی بدست می‌آید.
. اطلاعات بدست آمده نسبتا دقیق‌تر است.

از آنجا که ارتباط شخصی بین پاسخ دهنده و مصاحبه کننده برقرار شده است، موضوع شخصی یا صمیمی می‌تواند مورد بحث قرار گیرد.
مضرات مصاحبه عمیق سه مورد است از جمله اینکه:

. از آنجایی که مصاحبه گران غیر استاندارد هستند، تعمیم دشوار است.
. از آنجا که موفقیت به مصاحبه کننده بستگی دارد، احتمال انحراف وجود دارد.
. تجزیه و تحلیل داده‌ها زمان بر است.

خلاصه و جمع‌بندی

در این نوع از مصاحبه، رویکرد پژوهشگر می‌تواند کمابیش هدایت کننده باشد. به هر شکل پژوهشگر است که موضوع مورد مصاحبه عمیق را پیشنهاد می‌کند. پژوهشگر آزادی کاملی در اداره مصاحبه دارد. همان طور که مصاحبه شونده نیز در پاسخ هایش از آزادی کامل برخوردار است.

در مصاحبه‌های عمیق، می‌توان تجربه، رفتار، احساسات و یا نگرش‌های شرکت کننده را به طور عمیق کاوش کرد. به این ترتیب مفاهیم اساسی را که پژوهشگر برای تولید نظریه پیرامون موضوع پژوهش تجزیه و تحلیل می‌کند، شناسایی می‌شود. مصاحبه‌های عمیق ساختار بیشتری نسبت به مصاحبه‌های روایی دارند. زیرا موضوع مورد بحث توسط محقق هدایت می‌شود و به ندرت شامل داستان‌ها یا تاریخچه‌های زندگی است. با این وجود مصاحبه‌های عمیق به شرکت‌کننده این امکان را می‌دهد تا در مقایسه با مصاحبه‌های نیمه ساختاری، بسیار آزادتر ارتباط برقرار کند و توضیحات دقیق تری ارائه دهد.

گاهی مصاحبه کنندگان هنگام انجام مصاحبه‌های عمیق، تمام جزئیات دقیق فرضیه تحقیق را فاش نمی کنند. این امر می‌تواند بر کیفیت نتایج حاصل از پژوهش تاثیر بگذارد. طبیعی است وقتی مطالعه‌ای در زمینه بزهکاری، رفتارهای مخرب و مواردی از این دست انجام شود پاسخگو تمایلی به فاش کردن همه اسرار ندارد. این به هنر و توانمندی پژوهشگر بستگی دارد که جریان مصاحبه را طوری هدایت نماید که به پاسخ‌های مناسبی برسد. باید رضایت شرکت‌کننده جلب شود و مصاحبه کننده با توجه به پاسخ ها، مصاحبه را هدایت کند.

1 دیدگاه برای “مصاحبه عمیق چیست؟”

  1. بازتاب: روش تحقیق کیفی - تزیسمی

یک دیدگاه ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *