مدل سازی معادله ساختاری

مدل سازی معادله ساختاری

مدل سازی معادله ساختاری ، مدل معادلات ساختاری (SEM) تحلیل چند متغیری بسیار نیرومند از خانواده رگرسیون چند متغیری است که به محقق امکان می دهد مجموعه ای از معادلات رگرسیون رابه طور همزمان مورد آزمون قرار دهد. مدل سازی معادله ساختاری دیدگاهی است که در آن الگوهای فرضی از ارتباطات مستقیم وغیرمستقیم در میان یک مجموعه از متغیرهای مشاهده شده و پنهان بررسی می شود.

کاربرد اصلی آن در موضوعات چند متغیره ای است که نمی توان آنها را به شیوه دو متغیری با در نظر گرفتن هربار یک متغیر مستقل با یک متغیر وابسته انجام داد. مدل معادله ساختاری اساسا ترکیب مدل های مسیر و مدل های تحلیل عاملی تاییدی است.

تحلیل مسیر بطور کامل با متغیرهای آشکار تعریف شده است اما در آن چند متغیر مستقل آشکار و چند متغیروابسته آشکار بکار می رودورابطه علی بین مجموعه ای ازمتغیرهای مستقل ووابسته را ارزیابی می کند.

تحلیل عاملی شامل متغیرهای آشکاری است که فرض شده یک یاچند متغیر پنهان را اندازه گیری می کنند.

مدل سازی معادله ساختاری
مدل سازی معادله ساختاری – تزیسمی

فهرست مطالب

مدل سازی معادله ساختاری چیست؟

مدل سازی معادله ساختاری دیدگاهی است که در آن الگوهای فرضی از ارتباطات مستقیم و غیرمستقیم در میان یک مجموعه از متغیرهای مشاهده شده و پنهان مورد بررسی قرار می گیرد. در SEM از مفاهیم آماری مانند واریانس و کوواریانس به عنوان معیارهایی برای اندازه‌گیری پراکندگی یا وابستگی بین متغیرها استفاده می شود.

مراحل اصولی روش مدل سازی معادلات ساختاری

جهت انجام صفر تا صد روش مدل سازی معادلات ساختاری باید این مراحل کلی به صورت کاملا اصولی و علمی طی شود:

. تهیه پرسشنامه بر اساس اصول روش معادلات ساختاری

. تعیین متغیرهای پنهان(مکنون) و آشکار(سؤالات پرسشنامه)

. ساخت مدل مفهومی یا مدل نظری براساس نظر خبرگان و با استفاده از پیشینه موضوع

. وارد کردن داده های پرسشنامه در نرم افزار SPSS

. بررسی روایی و پایایی پرسشنامه

. انتقال داده های و ساخت مدل در نرم افزار PLS

. مشخص نمودن متغیرهای پنهان(مکنون) و آشکار و رسم ارتباط بین آن ها

. بررسی ارتباط بین متغیرهای پنهان با یکدیگر

. بررسی ارتباط بین متغیرهای پنهان و آشکار با یکدیگر

. بررسی تحلیل عاملی تأییدی

. بررسی ارتباط مستقیم، غیرمستقیم و کل بین متغیرهای پژوهش و تحلیل آن ها

. بررسی اعتبارسنجی مدل

مزایای مدل سازی معادلات ساختاری (sem)- مدل سازی معادله ساختاری

. استفاده از تحلیل عاملی تاییدی جهت کاهش خطای ارزیابی
. رفع مشکل همبستگی متقابل در میان متغیرهای وابسته
. ارزیابی برازش هر یک از سازه ها و مدل کلی
. ارزیابی اثرات میانجی متغیرهای خاص
. ارزیابی اثرات متغیرهای مداخله گر
. ارزیابی سازه های اولیه و ثانویه در یک مدل
. ارزیابی خطاهای مدل و کنترل خطاهای مربوط در میان گویه ها

انواع متغیر در مدل سازی معادلات ساختاری

در مدل سازی معادلات ساختاری دو نوع متغیر وجود دارد:

۱. متغیرهای مشاهده پذیر یا آشکار: مستقیما توسط ابزارهای سنجش اندازه گیری می شوند.
۲. متغیر مکنون یا پنهان: به صورت مستقیم نمی توان آن ها را سنجید. بلکه توسط متغیرهای مشاهده پذیر سنجیده می شوند.

کاربرد روش مدل سازی معادلات ساختاری برای پایان نامه

هر روش تحقیقی، برای موضوع و هدف خاصی مناسب است. همچنین روش معادلات ساختاری نیز برای هر پایان نامه ای و برای هر موضوعی مناسب نیست. هدف اصلی روش مدل سازی معادلات ساختاری ساخت مدل مفهومی جهت ارتباط بین متغیرهای محدود و مشخصی می باشد. همچنین از این روش می توان برای بررسی تأثیر چند متغیر بر یکدیگر نیز استفاده می شود. روش معادلات ساختاری مرز مشخصی دارد و برای هر تعداد متغیر پنهان، مناسب نیست. اگر موضوع پایان نامه شما گسترده باشد، این روش نمی تواند تحلیل دقیقی برای شما باشد. اما برای تعداد 5 یا 6 متغیرهای پنهان می توانیم تصمیم گیری های زیبایی از این روش استخراج کنیم.

استفاده از روش تحقیق مدل سازی معادلات ساختاری (SEM)

روش مدل سازی معادلات ساختاری یکی از مهم ترین روش های تحقیق است که اگر شما در موضوع پایان نامه خود به دنبال بررسی ارتباط بین متغیرها یا ساخت مدل جهت بررسی ارتباط بین بیش از دو متغیر به صورت همزمان هستید، می توانید از این روش کاربردی و قوی استفاده کنید. این روش می بایست همراه با روش های آماری و تهیه پرسشنامه انجام گردد. پایه و اساس روش مدل سازی معادلات ساختاری، تهیه پرسشنامه و تحلیل های آماری است.

اشتباهات دانشجویان در انتخاب روش مدل سازی معادلات ساختاری

یکی از متداول ترین اشتباهات دانشجویان در انتخاب موضوعات پایان نامه مربوط به روش تحقیق مدل سازی معادلات ساختاری ، مشخص کردن متغیرهای میانجی یا واسطه یا مستقل یا وابسته در همان ابتدای انتخاب موضوع است. شما در ابتدای شروع پایان نامه هنوز نمی دانید که ارتباط بین متغیرهای پنهان شما به چه شکلی آرایش می شوند. یک مورد مهم دیگر این است که شما بعد از شناسایی و مشخص کردن مدل مفهومی یا نظری در انتهای فصل دوم تازه به این مدل اولیه دست پیدا خواهید کرد. بعد از مشخص کردن مدل مفهومی و شناسایی و ارتباط بین متغیرها و تهیه پرسشنامه تازه نوبت به توزیع پرسشنامه در مطالعه موردی می رسد. در انتها نیز داده های گردآوری شده باید وارد نرم افزار pls مدل سازی معادلات ساختاری شود. بعد از ساخت مدل ساختاری در نرم افزار تازه براساس داده های جمع آوری شده، ارتباط بین متغیرها(نقش متغیرهای میانجی، واسطه، مستقل و وابسته) مشخص می شود. اگر شما در ابتدای انتخاب موضوع پایان نامه، نقش متغیر را مشخص کنید و در ادامه متغیر مورد نظر شما، نقش دیگری بگیرد، کل موضوع پایان نامه شما اشتباه خواهد بود. از این رو برای جلوگیری از این اشتباه، در روش مدل سازی معادلات ساختاری نباید در ابتدای موضوع پایان نامه، نقش متغیرها را مشخص کنید.

تحلیل مدل سازی معادلات ساختاری

مدل سازی معادلات ساختاری، به طور معمول ترکیبی از مدل‌های اندازه گیری و مدل‌های ساختاری‌ هستند. بر مبنای مدل‌های اندازه گیری، محقق تعریف می‌کند که کدام متغیرهای مشاهده شده یا کدام متغیرهای پنهان هستند. بر پایه مدل ساختاری مشخص می‌شود که کدام متغیرها با یکدیگر همبسته اند. به این ترتیب با بهره گیری از این مدل‌ها می‌توان به طور همزمان به ارزیابی کیفیت سنجش متغیرها و مقبولیت اثرات مستقیم و اثرات کل(مستقیم و غیر مستقیم) و همچنین تعامل‌های تعریف شده میان متغیرها پرداخت. پس یکی از مهم ترین راه کارها جهت ساخت مدل معادلات ساختاری، شناسایی متغیرهای پنهان و آشکار می باشد. متغیرهای آشکار همان سؤالات پرسشنامه است و متغیرهای پنهان همان دسته بندی اصلی متغیرهای پژوهش است. در جریان باشید که قبل از ساخت مدل و شناسایی عوامل باید شما پرسشنامه مورد نظر مطابق با روش معادلات ساختاری را تهیه کنید.

مدل سازی معادله ساختاری
مدل سازی معادله ساختاری – تزیسمی

مفروضات مدل سازی معادلات ساختاری

مفروضات زیر فرض می شود:

. توزیع نرمال چند متغیره: از روش حداکثر درستنمایی برای توزیع نرمال چند متغیره استفاده و در نظر گرفته شده است. تغییرات کوچک در نرمال بودن چند متغیره می تواند منجر به تفاوت زیادی در آزمون کای دو شود.
. خطی بودن: یک رابطه خطی بین متغیرهای درون زا و برون زا فرض می شود.
. Outlier: داده ها باید عاری از موارد پرت باشد. برای بررسی این مورد می توانید از نرم افزار spss استفاده نمایید.
. توالی: بین متغیرهای درون زا و برون زا باید یک رابطه علت و معلولی وجود داشته باشد و یک علت باید قبل از رویداد رخ دهد.
. Non-spurious relationship: کوواریانس مشاهده شده باید درست باشد.
. شناسایی مدل: معادلات باید بزرگتر از پارامترهای تخمین زده شده باشد یا مدل ها باید بیش از حد شناسایی یا دقیق شناسایی شوند. تحت مدل های شناسایی شده در نظر گرفته نمی شود.
. حجم نمونه: اکثر محققین حجم نمونه 200 تا 400 با 10 تا 15 شاخص را ترجیح می دهند. به عنوان یک قاعده کلی، این 10 تا 20 برابر بیشتر از متغیرها است.
. اصطلاحات خطای نامرتبط: اصطلاحات خطا با سایر عبارات خطای متغیر غیرهمبسته فرض می شوند.
. داده: از داده های فاصله ای استفاده می شود.

مراحل اجرای مدل سازی معادلات ساختاری:

. تعریف تک تک سازه ها: اولین گام این است که سازه ها را به صورت نظری تعریف کنیم. یک پیش آزمون برای ارزیابی مورد انجام دهید. یک آزمون تاییدی مدل اندازه گیری با استفاده از CFA انجام می شود.
. توسعه مدل اندازه گیری کلی: مدل اندازه گیری به عنوان تحلیل مسیر نیز شناخته می شود. تحلیل مسیر مجموعه ای از روابط بین متغیرهای برون زا و درون زا است. این با استفاده از یک فلش نشان داده می شود. مدل اندازه گیری از فرض تک بعدی بودن پیروی می کند. نظریه اندازه گیری مبتنی بر این ایده است که سازه های پنهان باعث ایجاد متغیر اندازه گیری شده می شوند و عبارت خطا در متغیرهای اندازه گیری شده همبستگی ندارد. در یک مدل اندازه گیری، یک فلش از متغیر اندازه گیری شده به سازه ها کشیده می شود.
. طراحی مطالعه برای تولید نتایج تجربی: در این مرحله محقق باید مدل را مشخص کند. محقق باید مطالعه را طوری طراحی کند که احتمال مشکل شناسایی را به حداقل برساند. برای به حداقل رساندن مشکل شناسایی از روش های شرط سفارش و شرط رتبه استفاده می شود.
. ارزیابی اعتبار مدل اندازه گیری: ارزیابی مدل اندازه گیری CFA نیز نامیده می شود. در CFA، یک محقق اندازه گیری نظری را با مدل واقعیت مقایسه می کند. نتیجه CFA باید با اعتبار سازه ها همراه باشد.
. تعیین مدل سازه: در این مرحله مسیرهای سازه ای بین سازه ها ترسیم می شود. در مدل ساختاری، هیچ فلشی نمی تواند وارد یک سازه برون زا شود. یک فلش تک سر برای نشان دادن یک رابطه ساختاری فرضی بین یک سازه و سازه دیگر استفاده می شود. این رابطه علت و معلولی را نشان می دهد. هر رابطه فرضی از یک درجه آزادی استفاده می کند. مدل می تواند بازگشتی یا غیر بازگشتی باشد.
. بررسی اعتبار مدل ساختاری: در مرحله آخر محقق به بررسی روایی مدل ساختاری می پردازد. اگر مقدار آزمون کای اسکور ناچیز باشد و حداقل یک شاخص برازش افزایشی (مانند CFI، GFI، TLI، AGFI و غیره) و یک شاخص برازش بد (مانند RMR، RMSEA) یک مدل برازش خوب در نظر گرفته شود. ، SRMR و ……) معیارهای از پیش تعیین شده را برآورده می کنند.

تفاوت روش معادلات ساختاری با دیگر روش ها

یکی از مهم ترین و اصلی ترین ویژگی معادلات ساختاری نسبت به دیگر روش های تحقیق مانند تصمیم گیری چند معیاره، ارائه مدل جهت بررسی ارتباط بین متغیرهای پژوهش است که منجر به کاربردی بودن این روش تحقیق شده است. معادلات ساختاری یکی از بهترین روش های تحقیق برای تصمیم گیری درست در مورد ارتباط بین چندین متغیر بر یکدیگر می باشد. اگر به دنبال تجزیه و تحلیل قوی و کاربردی برای پایان نامه یا مقاله خود هستید، این روش تحقیق به دلیل مزایای فرآوانی که نسبت به دیگر روش های تحقیق دارد، روشی کاربردی و تحلیل قوی برای دستیابی به هدف اصلی پژوهش است.

یک دیدگاه ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *