نمونه گیری نظری و کفایت نظری

فرآیند تحلیل شبکه

فرآیند تحلیل شبکه ، روش ANP یکی از روش های تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) است که همانند روش AHP می باشد اما در آن معیارها یا زیرمعیارها و یا گزینه ها دارای وابستگی یا رابطه هستند در واقع روش AHP را می توان یک حالت خاص از تکنیک شبکه ای دانست. اگر مسئله ای وجود داشته باشید که در آن معیارها دارای رابطه باهم باشند و یا زیرمعیارها دارای روابط داخلی باشند دیگر این نوع مسئله از طریق روش AHP قابل انجام نیست زیرا دیگر مسئله از حالت سلسله مراتبی خارج می شود و یک حالت شبکه ای ایجاد می کند. در این حالت باید مسئله را از طریق روش ANP حل کرد. در واقع روش AHP را یک حالت خاص از روش ANP می دانند. فرایند تحلیل شبکه روش جامع و قدرتمندی را برای تصمیم گیری دقیق با استفاده از اطلاعات تجربی و یا قضاوت های شخصی هر تصمیم گیرنده در اختیار و با فراهم کردن ساختاری برای سازماندهی معیارهای متفاوت و ارزیابی اهمیت و ارجحیت هر یک از آن ها نسبت به گزینه ها، فرایند تصمیم گیری را آسان می کند. این روش قابلیت پیاده سازی در نرم افزار سوپر دسیژن و یا اکسل (EXCEL) را دارد.

فرآیند تحلیل شبکه
فرآیند تحلیل شبکه – تزیسمی

فهرست مطالب

فرآیند تحلیل شبکه چیست؟

فرایند تحلیل شبکه روش جامع و قدرتمندی را برای تصمیم گیری دقیق با استفاده از اطلاعات تجربی و یا قضاوت های شخصی هر تصمیم گیرنده در اختیار و با فراهم کردن ساختاری برای سازماندهی معیارهای متفاوت و ارزیابی اهمیت و ارجحیت هر یک از آن ها نسبت به گزینه ها، فرایند تصمیم گیری را آسان می کند.

 

لطفا این مقاله را هم مطالعه کنید: AHP چیست؟

روش حل مسائل فرایند تحلیل شبکه ANP

دو روش سنتی برای حل مسائل فرایند تحلیل شبکه وجود دارد:

. روش سنتی و ساده حل مسائل فرایند تحلیل شبکه
. روش حل مسائل شبکه‌های بدون ساختار

الف) گام‌های انجام فرایند تحلیل شبکه ANP کلاسیک

منظور از روش کلاسیک آن است که برای ANP نیز مانند AHP یک ساختار ساده شامل هدف، معیارها و زیرمعیارها وجود داشته باشد.

. معیارهای اصلی را براساس هدف باهم مقایسه زوجی کنید.
. زیرمعیارهای هر معیار را در خوشه خود مقایسه زوجی کنید.
. وزن معیارهای اصلی را براساس روابط درونی آنها تعیین کنید.
. سوپرماتریس اولیه را تشکیل دهید.
. سوپرماتریس اولیه را نرمال کنید تا سویرماتریس موزون بدست آید.
. سوپرماتریس حد را محاسبه کنید.

روش محاسبه وزن درونی معیارها W22

برای تعیین وزن درونی معیارها در روش ANP محض باید هر بار یک معیار را ثابت درنظر گرفته و سایر معیارها را با عنایت به معیار ثابت باهم مقایسه کنید. در این حالت فرض می‌شود همه معیارها باهم رابطه دارند. برای تعیین روابط معیارها می‌شود از نظر خبرگان، روش دیمتل یا مدل ساختاری-تفسیری نیز استفاده کرد.

روش محاسبه سوپرماتریس اولیه، موزون و حد

زمانی که وزن معیارهای اصلی براساس هدف و براساس روابط درونی آنها مشخص شد و وزن زیرمعیارها در خوشه خود نیز تعیین گردید، بردار ویژه تمامی این ماتریس‌ها در کنار هم قرار می‌گیرد و یک اَبَرماتریس یا سوپرماتریس Super Matrix تشکیل می‌شود. این سوپرماتریس اولیه باید نرمال شود. برای نرمال سازی از روش خطی (روش‌های نرمال‌سازی داده‌ها) نرمال شده و به یک سوپرماتریس موزون تبدیل می‌شود. سوپرماتریس موزون باید به یک توان بزرگ معمولاَ بین ۸ تا ۱۳ برسد تا تمامی درایه‌های هر سطر آن باهم برابر شوند یا همگرا شوند. مقادیر هر سطر وزن عنصر مندرج در آن سطر می‌باشد. برای تعیین سورماتریس حد باید از نرم‌افزار سوپردسیژن یا متلب استفاده کنید.

ب) گام‌های انجام فرایند تحلیل شبکه ANP واقعی

اهمیت اصلی روش فرایند تحلیل شبکه آن است که این روش برای حل مسائل بدون ساختار قابل استفاده است. در واقع در این روش باید خوشه‌های مختلف شناسایی و رابط بین آنها مشخص شود. نیازی به نظم سلسله‌مراتبی هدف، معیارها و زیرمعیارها نیست. در هیچ مقاله لاتین مستخرج از سایت ساینس دایرکت یا امرالد شما از ساختار مبتنی بر AHP خبری نیست. در این روش وقتی خوشه‌ها شناسایی شد باید روابط درونی آنها مشخص شود. بعد مقایسه زوجی براساس روابط درونی معیارها انجام می‌شود.

تکنیک ANP در واقع به جز از نظر اسمی شباهتی با روش AHP ندارد:

. خوشه‌ها را مشخص کنید و روابط بین آنها را تعیین کنید.
. وزن خوشه‌ها را با مقایسه زوجی و براساس روابط آنها تعیین کنید.
. وزن عناصر درونی خوشه‌ها را براساس مقایسه زوجی و روابط درونی آنها تعیین کنید.
. نتایج حاصل را در قالب یک سوپرماتریس کنار هم بگذارید تا سوپرماتریس اولیه (ناموزن) تشکیل شود.
. به روش خطی سوپرماتریس اولیه را به سوپرماتریس موزون تبدیل کنید.
. سوپرماتریس حد را محاسبه کنید.

فرآیند تحلیل شبکه
فرآیند تحلیل شبکه – تزیسمی

می توانید این مقاله را هم مطالعه کنید: دیمتل

مقایسه فرایند تحلیل شبکه ANP و فرایند تحلیل سلسله مراتبی

تکنیک فرایند تحلیل شبکه یا ANP یکی دیگر از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند معیاره است که «فرایند تحلیل سلسله مراتبی» یا AHP را با جایگزینی «شبکه» بجای «سلسله مراتب» بهبود می‌بخشد. فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی که در دهه هفتاد میلادی توسط ساعتی پیشنهاد گردید، یکی از تکنیک‌های معروف تصمیم‌گیری چند معیاره است که یک مسئله تصمیم‌گیری را به چند سطح مختلف تجزیه می‌کند که مجموع این سطوح تصمیم، تشکیل یک سلسله‌مراتب را می‌دهند. تفسیر تکنیک فرایند تحلیل شبکه چندان پیچیده نیست.

روش ANP (فرآیند تحلیل شبکه ای) توسعه یافته روش AHP (فرآیند تحلیل سلسله مراتبی) به شمار می رود. این دو روش که توسط توماس ساعتی Saaty در سال های 1996 و 1980 معرفی شده اند، تفاوت های آن ها به شرح زیر می باشند:
1.در روش AHP شاخص ها یا معیارها از هم مستقل فرض می شوند در حالی که در روش ANP شاخص ها وابسته به هم می باشند.
2. در روش AHP گزینه ها نیز از یکدیگر مستقل هستند در حالیکه در روش ANP می توانند به هم وابسته باشند.
3. در روش AHP شاخص ها از گزینه ها مستقل هستند در حالی که در روش ANP می توانند به هم وابسته باشند.
4. در روش AHP (فرآیند تحلیل سلسله مراتبی) و ANP (فرآیند تحلیل شبکه ای) گزینه ها وابسته به شاخص ها هستند
5. در روش AHP با ساختار ساده چند سطحی مواجه هستیم در حالی که در روش ANP با ساختار شبکه ای مواجه هستیم.
6. در روش AHP با ساختار سلسله مراتبی مواجه هستیم در حالیکه در روش ANP با ساختار شبکه ای یا خوشه مواجه هستیم.

یک دیدگاه ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *