تحلیل روایت

تحلیل روایت

تحلیل روایت ، یکی از انواع روش تحقیق کیفی است که برای مطالعه یک پدیده براساس روایت‌های مرتبط با آن استفاده می‌شود. نظریه روایت با توسعه ابزارها و مفاهیم نو تالش کرده است الگوی روانی و معنای زندگی انسان را تجدید حیات بخشد. از چشم‌انداز روایت، شخصیت با زمینه‌ای اجتماعی- فرهنگی گره می‌خورد و با مؤلفه‌هایی چون هدف‌مندی، پیچیدگی، بافت‌گرایی و ذهنیت تعریف می‌شود.

روایت به منزله امری زبانی، کانون توجه رشته‌های مختلف فلسفی، ادبی، زبانشناسی و روانشناسی قرار گرفته است. مرکز ثقل روایت، استعاره است. استعاره فرد به عنوان نمایشنامه نویس و راوی در قلب حوزه روانشناسی روایی قرار دارد و اهمیت آن تا به جایی است که مفهوم هویت روایی در حوزه روایت و هویت، مفهومی آشنا و بدیهی است. امروزه رویکرد و نظریه روایت به جایجای روان‌شناسی راه یافته و پژوهش‌های متنوع و وسیعی را به خود اختصاص داده و بیش از هر چیزی در حوزه روش‌شناسی علمی مورد توجه قرار گرفته است.

هدف از مقاله حاضر، معرفی روش‌های گوناگون کمی و کیفی در تجزیه و تحلیل داده‌های روایتی است. همچنین تأکید بر گام‌های مختلف تحلیل کمی و برقراری پایایی در تحقیق کیفی است. بدین منظور نخست به کلیاتی در باب روایت پرداخته شده، سپس روش‌شناسی پژوهش‌های روایی به طور مشروح بیان شده است. در این چارچوب با ایجاد تمایز میان روش‌های تجزیه و تحلیل کمی و کیفی روایت، روش‌های مختلف تحلیل کمی و کدگذاری دادهی روایی معرفی شده است. برای آشنایی بیشتر مقاله روایت پژوهی و کاربرد آن در مدیریت را مطالعه کنید.

تحلیل روایت
تحلیل روایت – تزیسمی

فهرست مطالب

تحقیق روایی چیست؟

تحلیل روایی شکلی از تحقیقات کیفی است که در آن محقق بر موضوعی تمرکز می کند و داده های جمع آوری شده از مطالعات موردی، نظرسنجی، مشاهدات یا سایر روش های مشابه را تجزیه و تحلیل می کند. محققان یافته های خود را می نویسند، سپس آنها را بررسی و تجزیه و تحلیل می کنند.

برای انجام تحلیل روایی، محققان باید پیشینه، زمینه، زمینه اجتماعی و فرهنگی موضوعات تحقیق را درک کنند. این امر به محققین درک بهتری از معنای موضوعات آنها در روایتشان می دهد. این به ویژه در تحقیقات غنی از زمینه که در آن لایه‌های پنهان زیادی از معنا وجود دارد که تنها با درک عمیق فرهنگ یا محیط قابل کشف هستند، صادق است.

قبل از شروع تحقیق روایی، محققین باید تا حد امکان درباره موضوعات تحقیق خود بدانند. آنها با خبرچینان کلیدی مصاحبه می کنند و مقدار زیادی متن از آنها جمع آوری می کنند. آنها حتی از منابع دیگری مانند ادبیات موجود و خاطرات شخصی استفاده می کنند.

از میان این پایگاه بزرگ اطلاعات، محققان چند نمونه را انتخاب می‌کنند که احساس می‌کنند نمونه‌های خوبی از آنچه می‌خواهند درباره آن صحبت کنند هستند و سپس آن‌ها را عمیقاً تحلیل می‌کنند.

مراحل تحلیل روایی

همانند هر روش شناسی کیفی مبنا، رویکرد روایی هم نیازمند سرمایه گذاری عظیم زمان و منابع است. مراحل انجام تحقیق روایی به صورت زیر است:

. گردآوری داده‌ها
. به نوشتار درآوردن داده‌ها (در صورت لزوم)
. ایجاد نظام کدگذاری
. آموزش به کدگذاران
. کدگذاری داده‌ها

نمونه هایی از تحقیق روایی

از طریق این رویکرد، محققان می توانند دیدگاهی کل نگر از زندگی و فعالیت های سوژه به دست آورند. این می‌تواند نشان دهد که چه چیزی افراد را برمی‌انگیزد و دید بهتری از جامعه‌ای که آزمودنی‌ها در آن زندگی می‌کنند ارائه می‌کند و محققان را قادر می‌سازد ببینند که افراد چگونه با یکدیگر تعامل دارند.

1. این توسط محققان برای مطالعه مردم بومی کشورهای مختلف، مانند مائوری در نیوزیلند استفاده شده است.
2. می توان از آن در پزشکی استفاده کرد. به عنوان مثال، محققان می توانند نحوه ارتباط پزشکان با بیماران خود را در طول مراقبت های پایان عمر مطالعه کنند.
3. مدل روایی برای بررسی رابطه بین موسیقی و تغییرات اجتماعی در شرق آفریقا استفاده شده است.
4. تحقیقات روایی برای بررسی تفاوت‌های احساساتی که نسل‌های مختلف در جامعه ژاپن تجربه کرده‌اند، استفاده می‌شود.

از طریق این نمونه‌های تحقیق روایی می‌توان به ماهیت آن و چگونگی پرکردن شکاف باقی‌مانده از روش‌های تحقیق دیگر پی برد.

منابع گردآوری داده‌ها در تحلیل روایی

داده‌های روایی همچون انواع مختلف داستان با روشهای متفاوتی جمع آوری میشوند از جمله مصاحبه های نیمه ساخت یافته، زمینه یابیهای نوشتنی، زمینه یابیهای کامپیوتری، مکالمات نوشتاری شده، روشهای قوم نگاری و زمینه های کاربردی مانند درمان همانند تمامی تحقیقات، مالحظات برای جمعآوری داده در مطالعات روایی بستگی به سؤال خاص تحقیق و طرح مطالعه دارد. شرکتکنندگان میتوانند داستانهای خود را روی کاغذ بنویسند، تایپ کنند یا به صورت شفاهی در مصاحبه بیان کنند. انتخاب روش نیازمند دقت است و به سؤال تحقیق و نوع خاطرات مورد نظر بستگی دارد. صرف نظر از روش بیان داستانها، دادهی روایی باید در آزمایشگاه یا شرایط پایش شده جعآوری گردد تا دادهای با کیفیت حاصل شود.

روش کدگذاری

در این بخش به روشهای کمی نمودن داده کیفی با استفاده از روش کدگذاری در تحلیل کمی روایت می‌پردازیم. برقراری پایایی در تحقیق کمی و روش کدگذاری از الزامات این روش تحلیل است که مطابق با سنت اثباتگرایی است. بیطرفی، مالزم و ذاتی تعریف پایایی است. زیرا به حقیقتی بنیادین اشاره دارد که توسط ارزیاب/‌های مختلف و آموزش/ دیده، ارزیابی و تعیین شده است. تحلیل یک فرد از داده کیفی عموماً باید توسط تحلیلگری دیگر که او هم با سؤال و فرآیند تحقیق آشناست به دست آید.

به عبارت دیگر، پدیده مورد نظر مستقل از کدگذاران وجود خارجی دارد و این نشانگر ثبات و تکرارپذیری پژوهش و از اصول روش تحلیل کمی است. هر چند این رویکرد در مسیر اصلی پژوهشهای روانشناختی سابقه پذیرش و کاربرد طوالنی دارد اما از سوی پژوهشگران با رویکردهای کیفیِ وابسته به پارادیم سازهگرایی به شدت مورد انتقاد واقع شده است. برای از میان برداشتن دوگانگی میان تحقیق کمی و کیفی، تضاد میان این دو روش را از میان برداشته و یکپارچگی دو روش را ضامن درکی عمیقتر و خردمندانه‌تر از پدیده‌های روان‌شناختی مورد پژوهش میدان.

فرآیند کدگذاری

تعیین واحد تحلیل. برقراری پایایی در طول تحقیق انجام میگیرد و بیشتر حاصل یک فرآیند است و نه محصول و نتیجه تحقیق که در قالب ضریبی واحد در بخش روششناسی پژوهش آمده باشد. نخستین قدم در این فرآیند تعیین واحد تحلیل یا همان بخشهایی از داده کیفی است که کد به آنها اختصاص داده خواهد شد. همان طور که پیشتر آمد، واحد کدگذاری در تحلیل کد رهایش یک صحنه است. مثال دیگر این که یک مجموعه داده فرضی متشکل از سه خاطره درباره خود می‌تواند در قالب سه واحد تحلیل متفاوت کدگذاری شود.

فرد، کدها در طول خاطرات اعمال میشوند.
خاطره، هر خاطرهای جداگانه مجموعه کد خود را میگیرد.
بخش به خصوص و تعریف شدهای از متن (کلمات، عبارات، جمالت)
هر انتخابی که باشد، مشخص بودن واحد تحلیل از نخست الزامی است زیرا متضمن سازگاری فرآیند کدگذاری با سؤالهای تحقیق و امکانپذیری تحلیل است. وضع نظامنامه کدگذاری. بنا کردن نظام کدگذاری از برجستهترین چالشها در فرآیند تحلیل روایت است. سه رویکرد اصلی در راستای این مهم قابل اجرا میباشد:

استفاده از یک سیستم کدگذاری از پیش موجود، مانند نظام‌های کدگذاری پایای مکآدامز اعم از رهایش، هبوط و …
تغییر یک سیستم کدگذاری موجود
خلق نظامنامه کدگذاری جدید

تحلیل روایت
تحلیل روایت – تزیسمی

تفاوت بین تحلیل روایت و مطالعه موردی

بسیاری از مردم تحلیل روایت را در تحقیقات کیفی با مطالعات موردی اشتباه می گیرند. در اینجا چند تفاوت اساسی بین این دو وجود دارد:

. یک مطالعه موردی یک زمینه را عمیقاً بررسی می‌کند، در حالی که تحقیق روایی چگونگی عملکرد یک موضوع را در زمینه‌های مختلف در طول زمان بررسی می‌کند.
. مطالعات موردی اغلب طولانی‌تر و با جزئیات بیشتر هستند، اما به ندرت مروری بر زندگی یا تجربیات سوژه ارائه می‌دهند.
. تحلیل روایت نشان می‌دهد که محققان چندین مورد را مشاهده می‌کنند که زندگی سوژه را در بر می‌گیرد، به همین دلیل است که دید غنی‌تری از چیزها ارائه می‌کند.

هر دو ابزار می توانند نتایج مشابهی به دست آورند، اما تفاوت هایی وجود دارد که محققان را به انتخاب یکی یا دیگری یا شاید حتی هر دو در طراحی تحقیق خود سوق می دهد.

تحلیل نتایج در روش روایی

پس از جمع‌آوری روایات، محققان متوجه الگوها و مضامین خاصی می‌شوند که هنگام خواندن و تجزیه و تحلیل متن ظاهر می‌شوند. آنها این موارد را یادداشت می کنند، آنها را با تحقیقات دیگر در مورد این موضوع مقایسه می کنند، متوجه می شوند که چگونه همه آنها با هم تطابق دارند و سپس نظریه ای را پیدا می کنند که بتواند این یافته ها را توضیح دهد.

بسیاری از دانشمندان علوم اجتماعی از تحقیق روایی به عنوان ابزاری ارزشمند برای تحلیل مفاهیم و نظریه های خود استفاده کرده اند. این عمدتاً به این دلیل است که تحلیل روایی روشی کاملتر و چندوجهی است. این به محققان کمک می کند نه تنها درک عمیق تری از موضوع خود ایجاد کنند، بلکه به آنها کمک می کند تا دریابند که چرا مردم همانطور که انجام می دهند عمل می کنند و واکنش نشان می دهند.

داستان سرایی یکی از ویژگی های اصلی تحقیق روایی است. مصاحبه روایی یک گفتگوی تعاملی است. این روند می تواند بسیار صمیمی باشد و گاهی اوقات احساسات قدرتمندی را از طرفین به همراه داشته باشد. بنابراین، این شکل از تحقیقات کیفی برای همه مناسب نیست. مصاحبه کننده باید شنونده خوبی باشد و باید فرآیند مصاحبه را درک کند. همچنین مصاحبه‌شونده باید راحت باشد تا بتواند روایت‌های معتبر ارائه کند.

درک اینکه از چه نوع تحقیقی باید استفاده کرد، ابزار قدرتمندی برای یک مدیر است. ما می توانیم از تحلیل روایی به طرق مختلف استفاده کنیم. تحقیق روایی روشی چند وجهی است که بر اساس نیت پژوهشگر از مطالعه خود می تواند نتایج متفاوتی را نشان دهد.

جمع بندی بحث تحلیل روایت

پژوهشگران ریشه‌های تحولِ هویت روایی را در سرچشمه‌های نخستینش یعنی مکالمات والدین و فرزندان کوچکشان تا طرز بیان استراتژی‌های پیچیده ساخت معنا در داستان‌های فردی که در نوجوانی و سال‌های جوانی روایت میشوند، جستوجو کرده اند. هرچند داستان زندگی پدیده‌ای فردی می‌نماید اما چنین به نظر می‌رسد که فرهنگ‌های مختلف فهرستهای متفاوتی از تصاویر، درونمایه‌ها، و طرح‌های متفاوتی را برای ساخت هویت روایی عرضه میدارند و افرادِ هریک از این فرهنگها این شکلهای روایی را در قالب داستانهای خود تغییر و تحول میدهند.

تحلیل روایت و روایتگران حتی از دوران کودکی از میان این فهرست، شکل‌های داستانی را که به خوبی تجربه شخصی آنان را در برمیگیرد، انتخاب کرده و بیرون میکشند. پژوهشگران این فهرست را کالن روایت می‌نامند.

در بحث تحلیل روایت کلاً روایت‌ها داستانهای مشترک فرهنگی هستند که در باب فرهنگشان توضیح می‌دهند. آنها بخشی از ساختار جامعه‌اند که افراد را در مسیر خوب بودن و خوب زندگی کردن در جامعه هدایت می‌کنند. همانطور که افراد روایات فردی خود را میسازند، با این کالن روایات مواجه شده و آنها را درونی می‌کنند. این روایت‌های کالن داستان زندگی افراد (منظور روایات فردی) نیستند، بلکه داستانهای وسیع مختص به فرهنگاند که در دسترس افراد جامعه قرار میگیرند تا به طور بالقوه، هم هشیار و هم ناهشیار درونی و حفظشان نمایند. مفهوم روایت به عنوان چارچوبی برای درک فصل مشترک خود و جامعه معرفی شده است.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *